Çim Tohumu Ne Zaman Ekilir? Sonbahar Ekimi ve Bölgesel Takvim

Çim ekiminde zamanı belirleyen şey takvim değil toprak sıcaklığıdır. "Havalar düzeldi, artık ekilir" diyerek çıkılan işlerin çoğu tohumdan değil zamanlamadan kaybeder: aynı paket tohum, iki farklı tarihte ekildiğinde iki farklı sonuç verir.

Katalogdaki çim tohumlarının neredeyse tamamı serin iklim türlerinden oluşur — lolium perenne, festuca arundinacea, festuca rubra, poa pratensis. Bu türlerin ortak özelliği şudur: toprak 10-18 °C aralığındayken hızlı çimlenir, 25 °C üzerinde ise çimlenme yavaşlar ve genç fide sıcak stresine girer. Türkiye'de bu aralık yılda iki kez yaşanır. İkisi eşit değildir.

Çim tohumu ne zaman ekilir?

Serin iklim çim tohumları için en doğru dönem eylül başı ile ekim sonu arasıdır; bu haftalarda toprak sıcaklığı 10-18 °C aralığında seyreder ve çimlenme 7-14 günde tamamlanır. İkinci uygun pencere ilkbahardır (mart sonu-mayıs başı), ancak başarı oranı sonbahara göre düşüktür.

Çimlenme süresi türe göre değişir ve bu, ekim tarihini kaç gün geriye çekebileceğinizi belirler:

Karışım tohumlarda süreyi en yavaş tür belirler. İçinde poa pratensis bulunan bir karışımda alanın tam kapanması dört haftayı bulabilir; ilk iki haftada çıkan yeşillik lolium'dur.

Sonbahar ekimi ilkbahardan neden daha başarılı?

Sonbahar ekiminde tutma oranı, aynı alanda ilkbaharda yapılan ekime göre belirgin şekilde yüksektir ve bunun üç somut sebebi vardır.

• Toprak ılık, hava serin. Yaz boyunca ısınan toprak eylülde hâlâ 18-22 °C'dedir; kök gelişimi hızlıdır. Hava ise serinlemiştir, yüzey daha yavaş kurur. İlkbaharda tablo terstir: hava ısınır ama toprak geriden gelir.
• Yabancı ot rekabeti düşüktür. Yazlık yabancı otların çoğu eylülde tohuma kaçmış ve devrini tamamlamıştır. İlkbaharda ise çim ile yabancı ot aynı anda çıkar ve genç çim bu yarışı çoğu zaman kaybeder.
• Kök kışı çalışarak geçirir. Toprak sıcaklığı 5 °C'nin üzerinde kaldığı sürece kök gelişimi sürer, yaprak büyümesi durur. Sonbaharda ekilen çim ilkbahara hazır bir kök sistemiyle girer ve ilk yaz sıcağını ayakta karşılar.

İlkbaharda ekilen çim ise kök sistemini kuramadan temmuz sıcağına yakalanır. Yazı çıkarsa bile o alan yıllarca seyrek kalır; sonradan üstten tohumlamayla onarılması gerekir.

Bölgelere göre çim ekim takvimi

Sonbahar penceresi bölgeye göre yaklaşık altı hafta kayar; belirleyen şey ilk don tarihidir. Aşağıdaki tarihler serin iklim türleri içindir.

Bahçesi Akdeniz kıyısında olan biri için eylülün ilk haftası hâlâ yaz demektir; aynı hafta Erzurum'da ekim için son fırsattır. Takvime değil, kendi bölgenizin ilk don tarihine bakın.

İlk dondan kaç hafta önce ekim bitmeli?

Ekim, beklenen ilk dondan en az 6-8 hafta önce tamamlanmalıdır. Genç çimin kışa dayanabilmesi için üç-dört yapraklı hale gelmesi ve kardeşlenmeye başlaması gerekir; bu, çimlenmeden sonra yaklaşık bir aylık büyüme demektir.

Hesap basittir: bölgenizin ilk don tarihinden 8 hafta geri sayın, üstüne çimlenme süresini (7-14 gün) ekleyin. Çıkan tarih sizin son ekim gününüzdür. Bu tarihi kaçırdıysanız doğru karar beklemektir — kasım sonunda ekilen tohum çimlenmez, toprakta bekler ve önemli bir kısmı kışı çıkaramaz.

Bermuda çimi ne zaman ekilir?

Bermudagrass için doğru dönem sonbahar değil, mayıs-temmuz arasıdır; bu tür toprak sıcaklığı 20 °C'nin altında çimlenmez. Katalogdaki tek sıcak iklim türü olan Maro Bermudagrass çim tohumu yaz sıcağında en iyi halindedir ve serin iklim türlerine göre belirgin şekilde az su ister; buna karşılık kışın sararır.

Antalya, Adana, Mersin ve Şanlıurfa gibi yaz sıcağının uzun sürdüğü yerlerde bermudagrass mantıklı bir tercihtir. Marmara ve İç Anadolu'da ise kışın uzun süre sarı kalacağı için çoğu bahçede istenmez; oralarda kurak alan karışımı gibi derin köklü serin iklim karışımları daha dengeli sonuç verir.

Ekim gününde sıra ne olmalı?

Doğru tarihte yapılan yanlış bir ekim, yanlış tarihte yapılan doğru ekimden daha iyi sonuç vermez. Sıra şudur:

1. Tohum yatağını hazırlayın. Toprağı 15-20 cm gevşetin, taş ve kök temizleyin, gerekiyorsa yapıyı düzeltin. Ayrıntısı çim ekimi öncesi toprak hazırlığı yazısında.
2. Başlangıç gübresini toprağa karıştırın. Bu aşamada gereken azot değil fosfordur; ICL Landscaper Pro İlk Adım 20-20-8 bu iş için kurulmuş bir formüldür.
3. Tesviye edin ve hafif sıkıştırın. Tohumun tek düzlemde oturması alacalı çıkışı önler.
4. Tohumu m²'ye düşen doza göre serpin. Doz karışıma göre 17 ile 67 gram arasında değişir; m² hesabı yazısında ürün ürün tablo var.
5. Üzerini 0,5-1 cm kapatın. Çim kapak toprağı 300 litrede 30 m² kapatır; kuş, rüzgâr ve yüzey kuruması bu katmanla önlenir.
6. Çimlenene kadar yüzeyi kurutmayın. Günde iki kez kısa sulama, günde bir kez uzun sulamadan iyidir.

Hangi karışımı seçeceğinize henüz karar vermediyseniz — gölge, spor alanı, estetik görünüm, kuraklık — çim tohumu çeşitleri karşılaştırması altı ürünü yan yana koyuyor. Tamamı çim tohumu koleksiyonunda.

Sonbahar ekiminde yaygın hatalar

• Eylülün ilk haftasında acele etmek. Akdeniz ve Ege'de eylül başı hâlâ 30 °C'yi görür; sıcak toprakta çimlenen fide ilk sıcak dalgasında yanar. Bir-iki hafta beklemek kayıp değil.
• Sonbaharda yüksek azotlu gübre atmak. Azot yumuşak sürgün ürettirir, o sürgünler ilk donda zarar görür. Ekim sonrası ilk gübre potasyum ağırlıklı olmalıdır.
• Yağmura güvenip sulamayı bırakmak. Sonbahar yağışı düzensizdir. Çimlenme dönemindeki üç günlük bir kuru geçiş, çıkmış filizlerin önemli bir kısmını götürür.
• Kışa girerken yaprakları alanda bırakmak. Ağaç yaprağı altında kalan genç çim ışıksız kalır ve o lekeler ilkbaharda yosunla dolar; sebebini yosunlanma yazısında anlattık.
• Yeni çimi çok erken biçmek. İlk biçim, çim 8-10 cm'ye ulaştığında ve üçte birinden fazlası alınmadan yapılır.

Bu yazı size uygun değilse

Sorununuz zamanlama değil de mevcut çimdeki boşluklarsa, bahçeyi baştan ekmeyin: üstten tohumlama daha ucuz ve daha hızlıdır.

Haftalık biçimle uğraşmak istemiyorsanız çim doğru bitki olmayabilir. Fare kulağı (Dichondra repens) neredeyse hiç biçim istemez; ak üçgül ise havadan azot bağladığı için gübre ihtiyacı düşüktür. İkisi de yoğun çiğnenen alanlar için uygun değildir — orada çim tohumu gerekir.

Sık sorulan sorular

Çim tohumu kaç günde çıkar?

Uygun toprak sıcaklığında lolium perenne 5-10, festuca türleri 7-14, poa pratensis 14-28 günde çıkar. Karışımlarda ilk yeşillik bir haftada görülür ama alanın tam kapanması 3-4 haftayı bulur.

Kasımda çim ekilir mi?

Akdeniz ve Ege kıyı şeridinde kasım ortasına kadar ekilebilir. Diğer bölgelerde kasım ekimi risklidir: toprak 10 °C'nin altına indiğinde çimlenme durur, tohum toprakta bekler ve kışı çıkaramayan kısmı boşa gider. Bu durumda ilkbaharı beklemek daha doğrudur.

Yaz ortasında çim ekilebilir mi?

Serin iklim türleri için önerilmez. Temmuz-ağustosta yüzey birkaç saatte kuruduğu için nem sürekliliğini sağlamak neredeyse imkânsızdır. Sıcak iklim türü olan bermudagrass ise tam bu dönemde ekilir.

Ekim yaptıktan kaç gün sonra gübre verilir?

Başlangıç gübresi ekimle birlikte toprağa karıştırılır. İkinci uygulama, çim 5-6 cm'ye ulaştıktan sonra yapılır; sonbahar ekimlerinde bu gübre TurfMaster 16-6-25 gibi potasyum ağırlıklı bir formül olmalıdır. Seçenekler çim gübresi koleksiyonunda.

Rulo çimde de aynı takvim geçerli mi?

Rulo çim serimi için pencere daha geniştir; toprak donmadığı sürece sonbahar boyunca serilebilir. Ancak rulonun altındaki toprağın hazırlığı tohum ekimindekiyle aynıdır — hazır kök taşıması, sıkışmış zemine kök salacağı anlamına gelmez.

Ekim zamanını kaçırdım, tohumu saklayabilir miyim?

Serin, kuru ve karanlık bir yerde ağzı kapalı saklanan çim tohumu bir sonraki sezona kadar çimlenme gücünü büyük ölçüde korur. Nemli ortamda saklanan tohumda kayıp hızlıdır.