Menekşede harç seçimi sulama alışkanlığından bile önemlidir. Sebep köktedir: Afrika menekşesinin kökleri diğer iç mekân bitkilerinden daha ince ve kısadır, toprak sıkıştığında ilerleyemez. Market saksısındaki sıkışmış torf, menekşenin birkaç ayda durmasının en sık sebebidir.
İkinci yaygın hata besindir: menekşeye çiçek açsın diye bol gübre verilir, bitki gür yaprak yapar ve çiçeği keser. Doğru harç hem ince dokuludur hem de bilinçli olarak az besinlidir.
Menekşe toprağı nasıl olmalı?
Menekşe toprağı %45 ince sphagnum torf (0-10 mm), %25 açılmış cocopeat, %20 ince perlit (0,5-2 mm), %5 solucan gübresi ve %5 leonardit oranında, yumuşak, ince dokulu ve düşük besinli bir karışım olmalıdır. Menekşe saksı toprağı %45 ile en yüksek torf oranına sahip karışımlardan biridir.
| Bileşen | Oran | Neden |
|---|---|---|
| Sphagnum torf (0-10 mm) | %45 | Yumuşak, ince doku; hafif asidik |
| Açılmış cocopeat | %25 | Kurumuş harç alttan sulamada kolay doyar |
| İnce perlit (0,5-2 mm) | %20 | Drenaj; dokuyu kabalaştırmaz |
| Solucan gübresi | %5 | Toplam besin bilinçli olarak %10 |
| Leonardit | %5 | Az besinin alınabilirliğini artırır |
Besin neden düşük?
Solucan gübresi ve leonardit toplamda sadece %10. Menekşede yüksek besin çiçeği değil yaprağı büyütür; bitki gür görünür ama çiçek vermez. Besinin az olduğu harçta besleme kontrolü size geçer: çiçek döneminde seyreltilmiş menekşe besini, dinlenme döneminde hiç.
Bu ilke ince köklü diğer bitkilerde de geçerlidir; pilea ve dua çiçeği karışımları aynı ince kalibre mantığıyla kurulur.
Alttan sulama: menekşenin kuralı
Menekşe yaprağının ıslanmasını sevmez; tüylü yaprak üzerinde kalan su, özellikle soğuksa, kalıcı sarı-beyaz lekeler bırakır ve gövde dibinde çürüme başlatır. Doğru yöntem alttan sulamadır: saksı 15-20 dakika oda sıcaklığında su dolu bir kaba oturtulur, harç alttan doyar, sonra süzülür. Cocopeat bu yöntemde kritik rol oynar; saf torf kuruduğunda alttan suyu çekmez.
Alttan sulamada tuz yüzeyde birikir; ayda bir kez üstten, yaprağa değdirmeden bol suyla yıkamak bu birikimi atar.
Neden çiçek açmıyor?
| Sebep | İpucu | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Az ışık | Yaprak sapları uzamış, yukarı uzanıyor | Doğu veya kuzey pencere; doğrudan güneş değil ama bol aydınlık |
| Fazla besin | İri koyu yaprak, çiçek yok | Gübreyi kes, alttan yıka |
| Çok büyük saksı | Saksı çapı yaprak çapının üçte birinden büyük | Küçük saksıya dön; menekşe sıkışık kökte açar |
| Yan sürgünler | Birden fazla göbek oluşmuş | Yan sürgünler alınır; enerji tek göbeğe gider |
| Soğuk | 18 °C altı | 20-24 °C oda sıcaklığı |
Saksı kuralı menekşeye özgüdür: saksı çapı bitkinin yaprak çapının üçte biri kadar olmalıdır. 15 cm'lik bir menekşe 5-6 cm'lik saksıda en iyi çiçeği verir.
Saksı değişimi ve yıllık takviye
Menekşe yılda bir aynı boy saksıya taze harçla alınır; büyütme gerekmez. Yaşlanan bitkide gövde uzar ve çıplaklaşır; bu durumda alt yapraklar alınır, gövde harça daha derin gömülür ve yeniden köklenir.
- Altı delikli küçük saksı; plastik nemi daha uzun tutar, alttan sulamaya uygundur.
- Tabana 1 cm 4-8 mm lav taşı. Menekşe saksıları küçük olduğu için iri tane gerekmez; 5 litre onlarca saksıya yeter.
- Kök topunun dış kısmını silkeleyin; kökler kırılgandır, zorlamayın.
- Karışımı bastırmadan doldurun; gövde dibi harç seviyesinde kalsın.
- Alttan sulayın, iki hafta besin vermeyin.
Besleme
Çiçek döneminde iki haftada bir, seyreltilmiş; kışın ayda bir veya hiç.
- Genta menekşe sıvı besini — menekşe için formüle edilmiş; toprak yüzeyine veya alttan sulama suyuna, yaprağa püskürtülmez.
- Sıvı solucan gübresi — etiket dozunun çeyreğiyle, alttan sulama suyuna.
Yaprak altında pamuksu beyaz kümeler unlu bittir; menekşede yaygındır. Pamuklu çubukla temizlenir, gerekirse neem yağı çok ince ve hızlı kuruyacak şekilde uygulanır.
Yaprak çeliğiyle çoğaltma
Sağlıklı orta boy bir yaprak 2-3 cm sapıyla kesilir, sap 45 derece açıyla nemli ince perlite veya menekşe harcına dikilir, üzeri şeffaf poşetle kapatılır. 4-6 haftada sap dibinden minik yavrular çıkar; 3-4 yapraklı olduklarında ayrılır. Yöntemin ayrıntısı çelik köklendirme yazısında.
Işık: 12 saat aydınlık, sıfır doğrudan güneş
Afrika menekşesi günde 10-12 saat parlak ama dolaylı ışıkta en bol çiçeği verir; doğrudan öğle güneşi tüylü yaprağı 1-2 saatte yakar. Doğu penceresi idealdir, kuzey penceresi kışın yetersiz kalabilir. Yaprak sapları yukarı doğru uzanıyor ve rozet dikleşiyorsa ışık azdır; yaprak ortası solgun sarımsı ve rozet basık, sıkı görünüyorsa ışık fazladır.
Menekşe yapay ışıkta pencere önünden bile iyi açar: beyaz LED veya floresan yaprağın 25-30 cm üstüne, günde 12-14 saat. Ofis masasındaki menekşelerin sürekli çiçekli olmasının sebebi budur. Sıcaklık 18-24 °C bandında tutulur; gece 16 °C'nin altına inen pencere önünde bitki durur ve tomurcuk açmaz. Kışın camla perde arasında kalan menekşe bu yüzden çiçeği keser.
Yıllık bakım takvimi
Menekşe yıl boyu çiçek açabilir ama her mevsimde bir ayar değişir; takvim harç, ışık ve besin arasındaki dengeyi korur.
| Dönem | Harç ve saksı | Işık | Besin ve su |
|---|---|---|---|
| İlkbahar (mart-mayıs) | Yıllık taze harç, aynı boy saksı; yan sürgünler alınır | Doğu penceresi yeterli | İki haftada bir seyreltilmiş menekşe besini, haftada bir alttan su |
| Yaz (haziran-ağustos) | Değişiklik yok | Öğle güneşinden tül perdeyle korunur | Sulama sıklaşabilir; sıcakta 4-5 günde bir |
| Sonbahar (eylül-kasım) | Solan yaprak ve çiçek dipten temizlenir | Gün kısalır; yapay ışık devreye girer | Besin ayda bire iner |
| Kış (aralık-şubat) | Soğuk camdan 30 cm içeri alınır | 12-14 saat yapay ışıkla çiçek devam eder | 10 günde bir ılık su, besin yok veya çok az |
Çeşide göre saksı boyu
Menekşede saksı boyu çeşide göre 5 ile 12 cm arasında değişir ve "üçte bir" kuralı hepsinde geçerlidir. Mini çeşitler (rozet çapı 15 cm altı) 5-6 cm saksıda, standart çeşitler (20-30 cm rozet) 8-10 cm saksıda, sarkıcı (trailer) çeşitler ise dallanan yapıları için geniş ve sığ 10-12 cm kaplarda tutulur. Sarkıcılar bu kuralın istisnasıdır: birden fazla göbek istenir, yan sürgünler alınmaz.
Harç miktarı bu yüzden azdır; 10 cm'lik bir saksıya yarım litre harç girer. 20 litrelik paket otuzdan fazla menekşeyi tazeler — koleksiyoncular için tek paket bir sezonu karşılar, tek bitkisi olanlar için "Bu ürün size uygun değilse" bölümündeki küçük paket daha mantıklıdır.
Yaygın hatalar
- Üstten, soğuk suyla sulamak. Yaprak lekesi ve göbek çürümesi.
- Çiçek açsın diye gübre yüklemek. Tam tersi olur.
- Büyük saksı. Menekşe sıkışık kökte açar; üçte bir kuralı.
- Genel saksı toprağı. Kaba ve ağır; ince kök ilerleyemez.
- Solan çiçekleri ve sararan yaprakları bırakmak. Çürüme kaynağı olur; dipten alınır.
Bu ürün size uygun değilse
"Menekşe" dediğiniz bitki bahçe menekşesi (hercai menekşe, Viola) ise bu bir dış mekân mevsimlik çiçeğidir ve ince dokulu bu harcı değil, besinli bir balkon karışımını ister; Botanik Sırları Çiçek Toprağı daha uygundur. Birkaç menekşe için 20 litre çoksa, aynı ince kalibre mantığındaki 10 litrelik pilea toprağı menekşede de kullanılabilir. Tüm bitkilerin toprak karakteri bitkiye özel toprak rehberinde.
Sık sorulan sorular
Menekşe ne sıklıkla sulanır?
Yüzey kuruduğunda, alttan, oda sıcaklığında suyla; genellikle haftada bir. Kışın 10 günde bir.
Menekşe hangi pencerede durmalı?
Doğu veya kuzey. Bol aydınlık ister ama doğrudan öğle güneşi yaprağı yakar. Yapay ışık altında da iyi açar.
Yapraklardaki sarı halkalar ne?
Soğuk su lekesi. Kalıcıdır; yeni yapraklar temiz gelir. Su oda sıcaklığında ve alttan verilir.
Menekşe yıl boyu çiçek açar mı?
Doğru ışık ve küçük saksıda neredeyse evet; aralarda birkaç haftalık dinlenme normaldir.
Menekşe zehirli mi?
Hayır, Afrika menekşesi kedi ve köpekler için zehirsiz kabul edilir.
Yaprak sapı neden çürüyor?
Saksı kenarına temas eden saplar, özellikle toprak saksıda biriken tuzla yanıp çürür. Plastik saksı veya kenara sarılan alüminyum folyo şeridi çözer.
Toprak yüzeyinde beyaz kabuk neden oluşuyor?
Alttan sulamada yukarı taşınan gübre ve kireç tuzudur. Zararsız görünür ama yaprak saplarına değdiği yerde yakar. Ayda bir üstten, yaprağa değdirmeden bol ılık suyla yıkayın; kabuk kalınlaştıysa üst 1 cm harç taze karışımla değiştirilir.
Menekşe yaprakları neden yukarı kalkıyor?
Işık azdır; yapraklar ışığa uzanır ve rozet bozulur. Bitki daha aydınlık bir pencereye alınır veya 25-30 cm üstüne yapay ışık konur; yeni yapraklar 3-4 haftada yatay gelir, eskiler düzelmez.
0 yorum