Orkide Toprağı Nasıl Olmalı? Orkide Aslında Toprakta Yetişmez

Orkide toprağı diye bir şey aslında yoktur, çünkü orkide toprakta yetişmez. Evlerde en çok bulunan Phalaenopsis, Dendrobium ve Cattleya doğada ağaç gövdelerine tutunarak büyüyen epifit türlerdir; kökleri havadan nem alır ve ışık görür. Sıradan saksı toprağına dikilen bir orkidenin kökleri birkaç ay içinde boğularak kahverengileşir.

Orkideye gereken şey bir toprak değil, kökün tutunacağı iri ve geçirgen bir yataktır. "Orkide toprağı" adıyla satılan şey de tam olarak budur.

Orkide toprağı nasıl olmalı?

Orkide yatağı %45 coco chips, %20 kalın perlit, %15 lav taşı (11-22 mm), %10 iri sphagnum torf, %5 pomza, %2 vermikülit ve %3 leonardit-solucan gübresi oranında, iri parçalı ve suyu birkaç dakikada bırakan bir karışım olmalıdır. Premium orkide toprağı (coco chips tabanlı) 10 litrelik pakette gelir; taşıyıcı malzeme olarak çam kabuğu yerine coco chips kullanılır.

Coco chips mi, çam kabuğu mu?

İkisi de işe yarar; fark ömür ve ağırlıktır. Çam kabuğu 12-18 ayda ayrışmaya başlar, parçalanıp sıkışır ve suyu tutmaya başlar; coco chips daha hafiftir ve daha uzun süre parça formunu korur. Coco chips'in başlangıçta suyu biraz daha çok tutması sulama aralığını bir-iki gün uzatır.

Klasik kabuk tercih edenler için organik çam kabuğu (4-7 cm) katalogda ayrıca var; iri Cattleya ve Vanda köklerinde kabuk-chips karışımı da kullanılır. Küçük bir karışım için 5 litrelik coco chips, sphagnum ve kömür içerikli orkide toprağı tek saksılık pakettir.

Kök rengi ne söylüyor?

Şeffaf saksı orkidede estetik değil teşhis aracıdır: yeşil kök sağlıklı ve sulanmış, gümüşi-gri kök susamış, kahverengi ve yumuşak kök çürümüştür. Sulama kararı takvimle değil bu renkle verilir.

Daldırma sulaması

Orkide üstten sulanmaz; saksı 10-15 dakika oda sıcaklığında su dolu bir kaba daldırılır, chips'ler doyar, sonra fazla su tamamen süzülür. Tabakta veya dekoratif dış kapta su bırakılmaz; çürümelerin çoğu dış kapta biriken görünmez sudan gelir. Yaprak koltuklarına su kaçarsa kağıt havluyla alınır; orada kalan su göbek çürümesi başlatır.

Sıklık: kökler gri olduğunda, genellikle yazın haftada bir, kışın 10-14 günde bir. Kireçli şebeke suyu chips üzerinde beyaz tortu bırakır; dinlendirilmiş veya yağmur suyu tercih edilir.

Karışım değişimi: iki yılda bir

Chips'ler ufalanıp suyu tutmaya başladığında veya kökler saksıyı tamamen doldurduğunda, tercihen çiçek döktükten sonra yenilenir.

1. Delikli, tercihen şeffaf orkide saksısı; kökler ışık görmeyi sever. Boy ancak bir numara büyütülür, orkide sıkışık kökte iyi açar.
2. Taban katmanı olarak karışımın iri lav taşları dibe gelecek şekilde yerleştirilir; orkidede ayrı drenaj katmanına gerek yoktur, karışımın kendisi drenajdır. Çok büyük saksıda 8-16 mm lav taşı dibe eklenebilir.
3. Eski karışımın tamamı köklerden ayıklanır; kahverengi, yumuşak kökler steril makasla kesilir.
4. Bitki ortalanır, karışım parçaları köklerin arasına yerleştirilir; saksı hafifçe vurularak oturtulur, bastırılmaz.
5. 3-5 gün sulanmaz; kesikler kapanır. Sonra ilk daldırma.

Besleme: az ve seyreltilmiş

Chips ve taş besin tutmaz; besin dışarıdan, düzenli ve az verilir. Orkide kökleri tuza çok hassastır; etiket dozunun yarısıyla başlanır.

• Genta orkide sıvı besini — topraksız ortam için kurulmuş sıvı formül; daldırma suyuna katılır, büyüme döneminde iki haftada bir.
• Orchid Elixir sprey — yapraktan ve hava köklerinden hızlı destek; çiçek sapı oluşumunda.
• Ayda bir yalnız suyla daldırma yapılır; biriken tuz yıkanır.

Yaprak koltuklarında ve kök dibinde pamuksu unlu bit orkidenin en sık zararlısıdır; neem yağı erken aşamada yeterlidir.

Türe göre farklar: aynı yatak, farklı sulama

Evlerdeki orkidelerin yaklaşık %80'i Phalaenopsis'tir ve bu yazıdaki kurallar öncelikle ona göredir; Dendrobium, Cattleya ve Vanda aynı iri yatağı kullanır ama sulama ritmi ve dinlenme ihtiyacı değişir. Yatağı değiştirmek gerekmez, alışkanlığı değiştirmek gerekir.

Karasal türler (Paphiopedilum, Cymbidium) bu tablonun dışındadır; onlar için karışıma ince sphagnum torf katılır, ayrıntı aşağıda "Bu ürün size uygun değilse" bölümünde.

Işık, sıcaklık ve nem: yaprak rengi ölçüdür

Phalaenopsis 18-28 °C aralığında, doğrudan güneş almayan ama bol aydınlık bir doğu penceresinde en iyi sonucu verir; yaprak rengi ışığın doğru olup olmadığını söyler. Koyu, parlak yeşil yaprak ışığın az olduğunu gösterir — bitki yaşar ama çiçek açmaz. Sarımsı yeşil, hafif kırmızımsı kenarlı yaprak ışığın sınırda olduğunu, üzerinde beyaz-kahverengi kuru lekeler ise güneş yanığını gösterir. Doğru orkide yaprağı orta açıklıkta, ot yeşilidir.

Nem %50-70 bandında istenir; kaloriferli evde bu oran kışın %30'a düşer ve yaprak uçları kurur. Çözüm yaprağa su püskürtmek değil — yaprak koltuğunda kalan su çürüme başlatır — saksıyı çakıl dolu, dibinde su bulunan bir tepsiye oturtmaktır; saksı tabanı suya değmez. Klima ve kalorifer çıkışının önü orkide için en kötü konumdur: sıcak-kuru hava tomurcukları açmadan döker.

Çiçek döktükten sonra: sap kesimi ve yeniden çiçeklenme

Phalaenopsis'te çiçek sapı yeşilse dipten değil, alttan ikinci veya üçüncü boğumun 1 cm üstünden kesilir; 6-10 hafta içinde o boğumdan yan dal çıkar ve daha küçük bir ikinci çiçeklenme gelir. Sap sararıp kahverengileştiyse dipten alınır; bitki enerjisini yeni yaprağa ve köke verir, sonraki sap daha güçlü olur. Dendrobium ve Cattleya'da sap kesilmez; çiçek, gövde (psödobulb) üzerinden gelir ve o gövde birkaç yıl bitkiyi besler.

Yeniden çiçek sapı için Phalaenopsis'in sonbaharda 4-6 hafta boyunca 15-18 °C gece sıcaklığı görmesi gerekir; gündüz-gece arasında 5-8 °C fark tetikleyicidir. Isıtılan salonda bu fark oluşmaz — bitkiyi ekim-kasım aylarında geceleri daha serin bir odaya veya cam kenarına almak çoğu evde tek eksik adımdır. Bu dönemde Orchid Elixir gibi fosfor-potasyum ağırlıklı bir destek sap oluşumunu hızlandırır; azot ağırlıklı besin ise yaprak yaptırır, sapı geciktirir.

Yaygın hatalar

• Saksı toprağına dikmek. Kökler birkaç ayda boğulur. Orkidenin en sık ölüm sebebi.
• Buz küpüyle sulamak. Tropik köke soğuk şok; daldırma ılık suyla yapılır.
• Dekoratif dış kapta su bırakmak. Görünmeyen su kökü çürütür.
• Hava köklerini kesmek veya gömmek. Bitki onlarla nem alır.
• Çiçek döktü diye atmak. Phalaenopsis sapı boğumun üstünden kesilirse yeniden dallanır; dinlenmeden sonra tekrar açar.
• Opak saksıda takvimle sulamak. Kök rengi görülmeden verilen su çoğu zaman fazladır.

Bu ürün size uygun değilse

Orkideniz epifit değil karasal bir türse — Paphiopedilum (terlik orkidesi), Cymbidium — daha ince ve nem tutan bir yatak ister: bu karışıma %20-30 ince sphagnum torf katılır. Tek bir orkideniz varsa 10 litre fazladır; 5 litrelik karışım yeterlidir. Aynı "toprak değil yatak" ilkesini başka bir bitkide görmek için monstera yazısına bakın; o da yarı epifittir. Tüm bitkilerin ortam karakteri bitkiye özel toprak rehberinde.

Sık sorulan sorular

Orkide ne sıklıkla sulanır?

Kökler gümüşi griye döndüğünde; yazın haftada bir, kışın 10-14 günde bir daldırma. Takvim değil kök rengi.

Orkide toprağı ne zaman değiştirilir?

İki yılda bir veya chips'ler ufalanıp suyu tutmaya başladığında; en iyi zaman çiçek döktükten sonradır.

Yapraklar neden buruşuk ve yumuşak?

Kökler su alamıyor: ya susuzluk ya da çürümüş kök. Şeffaf saksıda köke bakın; gri ise daldırın, kahverengi ise karışımı yenileyin.

Orkide neden çiçek açmıyor?

En sık ışık azlığı ve gece-gündüz sıcaklık farkının olmaması. Sonbaharda birkaç hafta 15-18 °C gece sıcaklığı Phalaenopsis'te çiçek sapını tetikler.

Çam kabuğu ile coco chips karıştırılabilir mi?

Evet; iri köklü türlerde yarı yarıya karışım iyi sonuç verir. Kabuk daha hızlı kurur, chips daha uzun tutar; ikisi birlikte dengeli bir yatak oluşturur.

Orkide zehirli mi?

Hayır; Phalaenopsis ve Dendrobium kedi ve köpekler için zehirsiz kabul edilir.

Orkide yaprakları neden sararıyor?

En alttaki tek yaprağın yavaşça sararıp düşmesi doğaldır; yılda bir-iki yaprak gider. Birden fazla yaprağın aynı anda sararması ya kök çürümesi (şeffaf saksıda köke bakın) ya da doğrudan güneştir. Yeni yapraklar sararıyorsa sorun köktedir ve karışım hemen yenilenir.