Peygamber kılıcı ile paşa kılıcı aynı ailedendir ve çoğu kişi ikisine aynı toprağı koyar. Çoğu zaman işe de yarar. Ama silindirik yapraklı peygamber kılıcı (Sansevieria cylindrica) su konusunda akrabasından bile daha tutumludur ve yıllarca aynı saksıda kalır; bu iki özellik birleşince harçtaki organik madde bir avantaj olmaktan çıkıp riske dönüşür.
Bu yüzden peygamber kılıcı karışımı serinin en kurusudur: torf oranı sadece %20.
Peygamber kılıcı toprağı nasıl olmalı?
Peygamber kılıcı toprağı %30 kalın perlit, %25 lav taşı (4-8 mm), %20 sphagnum torf, %15 leonardit ve %10 solucan gübresi oranında, %55'i çözünmeyen mineral olan çok düşük organik maddeli bir karışım olmalıdır. Peygamber kılıcı saksı toprağı bu oranlarla, 10 ve 20 litrelik iki boyda hazırlanır.
| Bileşen | Oran | İşi |
|---|---|---|
| Kalın perlit | %30 | Hızlı drenaj, hafiflik |
| Lav taşı (4-8 mm) | %25 | Ağırlık, kalıcı hava boşluğu; yıllarca çökmez |
| Sphagnum torf (0-10 mm) | %20 | Kökün tutunacağı asgari nem |
| Leonardit | %15 | Az torfun besin tutma kapasitesini tamamlar |
| Solucan gübresi | %10 | Yavaş açılan organik besin |
Organik madde neden istenmiyor?
Organik madde iki şey yapar: su tutar ve zamanla ayrışır. Peygamber kılıcında ikisi de istenmez. Su tutan harç kök boğazını çürütür; ayrışan harç sıkışır ve yıllarca aynı saksıda kalan bitkide bu sıkışma fark edilmeden ilerler.
%55 perlit ve lav taşı harç çökmeden kalıcı bir yapı sunar. Leonardit oranının %15 gibi yüksek tutulması da bununla ilgilidir: az torfun tutamadığı besini leonardit tutar, böylece kuru harç aç bir harç olmaz. Lav taşının harç içindeki rolü perlit-pomza karşılaştırmasında.
Paşa kılıcı karışımından farkı ne?
| Paşa kılıcı karışımı | Peygamber kılıcı karışımı | |
|---|---|---|
| Torf | %30 | %20 |
| Mineral (perlit + pomza/lav) | %50 | %55 |
| Taş türü | Pomza | Lav taşı (daha ağır) |
| Leonardit | %10 | %15 |
| Ambalaj | 20 L | 10 ve 20 L |
Hangisini seçmeli? Yassı yapraklı klasik paşa kılıcı için paşa kılıcı karışımı yeterlidir. Silindirik yapraklı türler, çok az ışık alan bir köşede duran bitkiler ve sulamayı abartma eğilimi olan sahipler için peygamber kılıcı karışımı daha güvenli bir seçimdir; hata payı daha geniştir.
Sararma mı, kıvrılma mı?
Bu bitkide iki belirti iki zıt şeyi söyler ve ayırması kolaydır: sararma ve yumuşama fazla su, kıvrılma ve incelme susuzluktur. İlki geri dönüşü zor bir durumdur, ikincisi tek sulamayla düzelir. Tereddütte sulamayı geciktirin.
Silindirik yaprak susuz kaldığında boyuna kırışır; bol sulamadan iki gün sonra dolar. Sararan ve dipten yumuşayan yaprak ise kurtarılmaz; bitki saksıdan çıkarılır, sağlam rizom ve yapraklar ayrılır, kesikler bir gün kurutulup kuru harça dikilir.
10 litre mi, 20 litre mi?
10 litre orta boy tek bir saksı (20-25 cm) içindir; 20 litre büyük bir saksı veya birkaç bitkinin aynı anda değişimi için. Peygamber kılıcı dar saksıda iyi durduğu ve iki yılda bir değiştirildiği için çoğu evde 10 litre yeterlidir; açılmış paket ağzı kapalı, kuru yerde saklanır.
Saksı değişimi
- Altı delikli, ağır saksı: dik silindirik yapraklar hafif plastiği devirir. Toprak saksı hem ağırlık verir hem hızlı kurur.
- Tabana 2-3 cm 4-8 mm lav taşı; 40 cm ve üzeri saksıda 8-16 mm kırmızı lav taşı. Karışımda zaten lav taşı var; taban katmanı ek olarak doygun bölgeyi kaldırır.
- Rizom kümesini çıkarın, eski torfu silkeleyin; büyük kümeleri bölüp ayrı saksılara alın.
- Kök boğazı yüzeyde kalsın; bir hafta sulamayın.
Lav taşı tane boyu kuralı: küçük-orta saksıda 4-8 mm, büyük saksıda 8-16 mm.
Besleme
Büyüme döneminde (mayıs-eylül) iki kez, seyreltilmiş dozda. Kışın hiç. Cactus Core sukulent besini su depolayan bitkiler için kurulmuş düşük dozlu bir formüldür; sıvı solucan gübresi etiket dozunun yarısıyla sulama suyuna katılabilir. Zararlı nadirdir; kök boğazında unlu bit için neem yağı.
Işık ve konum tablosu
Peygamber kılıcı çok düşük ışıkta aylarca yaşar ama yeni yaprak vermesi için parlak dolaylı ışık gerekir; doğrudan güneşi bile kaldırır ve orada en kalın, en dik yaprağı verir. Işık bu bitkide sulama aralığını belirler: loş köşede su tüketimi yarıya iner.
| Konum | Sonuç | Sulama |
|---|---|---|
| Güney penceresi, doğrudan güneş | En hızlı büyüme; yaprak kalın ve koyu | Yazın 2-3 haftada bir |
| Doğu/batı penceresi | İdeal; yılda 2-3 yeni yaprak | Yazın 3 haftada bir |
| Oda içi, pencereden 3 m | Yavaş; yeni yaprak ince | Yazın 4 haftada bir |
| Penceresiz koridor | Yaşar, büyümez; yaprak eğilir | 5-6 haftada bir |
Sıcaklık 15-30 °C bandında rahat eder; 10 °C'nin altında ve ıslak harçta rizom birkaç günde çürür. Kışın soğuk cam kenarı ve dış kapıya yakın koridor en riskli yerlerdir; kalorifer sıcağı ve kuru hava sorun değildir.
Form ve saksı boyu
| Form | Özellik | Boy | Saksı |
|---|---|---|---|
| Tekli dik yaprak (klasik cylindrica) | Yelpaze gibi açılan 3-7 yaprak | 60-150 cm | 18-25 cm, ağır |
| Örgülü form | 3-5 yaprak birbirine örülmüş | 40-80 cm | 15-20 cm |
| Boncuk / Spaghetti (cylindrica 'Boncel') | Kısa, şişkin yaprak | 20-35 cm | 12-15 cm |
| Sansevieria bacularis | İnce, uzun silindirik | 60-120 cm | 15-20 cm |
Örgülü form ayrı bir çeşit değildir; yapraklar gençken örülür ve zamanla gevşer. Örgüyü açmak gerekmez; örgü sıkıysa ve yaprak dipleri havasız kalıyorsa ip biraz gevşetilir. 10 litrelik paket 20-25 cm'lik tek saksıyı veya 12-15 cm'lik iki-üç küçük saksıyı doldurur.
Yıllık bakım takvimi
| Dönem | Yapılacak |
|---|---|
| Mart-nisan | Saksı değişimi veya rizom bölme (2 yılda bir); ilk sulama, ilk besleme |
| Mayıs-eylül | Harç tamamen kuruyunca su (3 haftada bir); iki kez seyreltilmiş besin; yaprak silme |
| Haziran-ağustos | İsteğe bağlı balkon; kademeli güneşe alıştırma, yağmurdan koruma |
| Ekim-şubat | 5-6 haftada bir su; besin yok; cam kenarından odanın içine; 10 °C altına inmesin |
Balkona çıkarılan bitkide tek risk yağmurdur: harç ne kadar kuru kurulursa kurulsun üst üste üç yağışlı gün rizomu ıslak bırakır. Saçak altı veya yağmur almayan köşe seçilir, tabak kaldırılır.
Yaygın hatalar
- Örgülü formu aynı sanmak. Örgülü satılan peygamber kılıcı aynı bitkidir; örgü gevşediğinde açılır, sorun değildir.
- Yaprak kınına su kaçırmak. Silindirik yaprakların dibinde biriken su çürüme başlatır; toprağa sulayın, yaprağa değil.
- Torf ağırlıklı harç kullanmak. Bu bitkide en büyük risk. Kuru harç kaçınılmaz şarttır.
- Büyüsün diye gübre yüklemek. Yılda birkaç santim büyür; besin bunu değiştirmez.
- Soğuk cam kenarı. Kışın 10 °C altı ve nemli harç birleşirse kök çürür.
Bu ürün size uygun değilse
Bitkiniz yassı yapraklı klasik paşa kılıcıysa ve normal ışıkta duruyorsa bu kadar kuru bir harç gerekmez; paşa kılıcı karışımı %30 torfla biraz daha esnek bir denge kurar. Kaktüs ve sukulentlerle birlikte tek harç istiyorsanız kaktüs ve sukulent toprağı %65 mineralle hepsini taşır. Yumrulu bir başka kurakçıl bitki olan zamia da aynı ilkeyi paylaşır; tüm liste bitkiye özel toprak rehberinde.
Sık sorulan sorular
Peygamber kılıcı ne sıklıkla sulanır?
Harç tamamen kuruduğunda; yazın 3 haftada, kışın 5-6 haftada bir. Bu karışımda harç paşa kılıcı karışımından daha hızlı kurur, yine de takvime değil kurumaya bakın.
Yaprak uçları neden kuruyor?
Uç dokusu en hassas kısımdır; geçmiş bir susuzluk, soğuk veya çarpma izi olabilir. Kuruyan uç geri gelmez, yaprak büyümeye devam eder. Ucu kesmeyin; o yaprağın uzaması durur.
Yaprak çeliğiyle çoğaltılır mı?
Evet; 8-10 cm'lik yaprak parçaları alt ucu aşağı gelecek şekilde hafif nemli perlite dikilir, 6-10 haftada köklenir. Rizom bölme çok daha hızlı sonuç verir.
Paşa kılıcı karışımına koyarsam ne olur?
Çoğu evde sorun çıkmaz. Fark, az ışıklı köşede ve fazla sulama eğiliminde ortaya çıkar; orada %20 torflu karışım daha güvenlidir.
Peygamber kılıcı zehirli mi?
Kedi ve köpekler için hafif zehirlidir.
10 litre kaç saksıya yeter?
20-25 cm'lik tek saksıya veya 12-15 cm'lik iki-üç küçük saksıya. Drenaj katmanı ayrı hesaplanır.
Peygamber kılıcı ne kadar büyür?
İç mekânda yılda 5-15 cm; olgun bitki 1-1,5 metreye ulaşır ama bu 8-10 yıl sürer. Yeni yapraklar rizomdan, yandan çıkar; mevcut yaprak uzamaya devam eder ama ucu kesilirse durur. Hızlı büyüme isteyen için yanlış bitkidir, yıllarca aynı kalması isteyen için doğru.
Peygamber kılıcı çiçek açar mı?
Evet; olgun ve hafif sıkışık saksıdaki bitki yazın 30-60 cm'lik bir sap üzerinde beyazımsı, akşam kokan küçük çiçekler açabilir. Zorlanamaz; stres, yaş ve bol ışıkla gelir. Çiçek sonrası bitki ölmez, o rizom bir süre yeni yaprak vermez, yandaki rizomlar devam eder.
0 yorum