Sezon bittiğinde saksılarda duran ortam hâlâ iyi görünür. Renk yerinde duruyor, hacim yerinde duruyor ve elle tutulduğunda dağılmıyor; ortamın bir sezon boyunca ne yaşadığı, dışarıdan bakıldığında hiçbir yerde görünmüyor. Buna rağmen aynı ortama ertesi yıl dikilen bitki çoğu kurulumda birinci yılın gerisinde kalır.
Cocopeat tek sezonluk bir malzeme değildir. Üreticiler de bunu yazar: yıkanıp tamponlandığında birden fazla döngü kullanılabilir. Sınırı belirleyen iki şey vardır — elyafın yapısının bozulması ve ortamda biriken kök kalıntısı. Karar bu ikisine bakılarak verilir.
Ortamda Ne Birikir?
Bir sezon boyunca verilen her çözelti ortamda bir iz bırakır. Bitkinin almadığı besin tuzları elyafın yüzeyinde ve gözeneklerde kalır; sulama suyunun taşıdığı kalsiyum ve magnezyum da buna eklenir. Sonuç yükselmiş bir EC değeridir.
İkinci birikme organiktir. Kök, hasattan sonra ortamda kalır ve ayrışmaya başlar. Ayrışan doku oksijen tüketir ve patojenler için zemin hazırlar. Ölü kök ağı aynı zamanda gözenekleri fiziksel olarak tıkar.
Üçüncüsü yapısal. Elyaf sulama ve kuruma döngüleriyle parçalanır, ince toz oranı artar ve ortam çöker. Aynı hacimdeki cocopeat ikinci sezonda daha az hava tutar. Su tarafı ise ağırlaşır.
Elyaf Ne Zaman Bitmiş Sayılır?
Üç işaret karar verdirir. Ortam elde sıkıldığında hamur gibi kalıyorsa, sulama sonrası su yüzeyde birikip geç iniyorsa ve saksı ağırlığı belirgin biçimde arttıysa elyafın yapısı bozulmuş demektir. Üçü bir arada görülüyorsa karar nettir.
Bu tabloya yıkama çare olmaz. Yıkama tuzu çıkarır, çökmüş bir yapıyı geri getirmez. Tek çözüm ortamı yenilemek ya da havalandırıcı bir malzemeyle takviye etmektir. Perlit bu iş için en yaygın seçim.
Yapı ayakta duruyorsa tablo tersine döner. Tane yapısı seçilebiliyor, su dipten rahat akıyor ve ortam elde gevşek dağılıyorsa aynı cocopeat bir döngü daha çalışır; bu durumda yapılacak iş onu yenilemek değil, içindekileri temizlemektir.
Yeniden Kullanma Sırası
Dört adım vardır ve sıraları değişmez. Her adım bir sonrakinin ön koşuludur.
- Kök temizliği. Kalan kök kütlesi elle ayıklanır; ince kılcal kökler ortamda kalabilir, ana kök ağı çıkarılır.
- Yıkama. Ortamdan bol su geçirilir ve alttan akıtılır. Biriken besin tuzları suyla birlikte dışarı taşınır.
- Tamponlama. Yıkama suyu tuzu çıkarırken elyaftaki kalsiyum ve magnezyumu da götürür; ortam bu kez kalsiyum açısından boş kalır ve yeniden doyurulması gerekir.
- Kontrol. Alttan akan suyun EC değeri verdiğiniz suyun değerine yaklaştığında ortam hazırdır.
Üçüncü adım en sık atlanan adımdır. Yıkanmış ama tamponlanmamış bir ortam, ilk sulamalarda verdiğiniz kalsiyumu kendine bağlar ve bitki ilk haftalarda eksiklik belirtisi gösterir. Yıkama ile tamponlamanın neden ayrı işlemler olduğunu anlatan yazı bu ayrımı ele alır.
Düz Su mu, Yıkama Çözeltisi mi?
Katalogdaki 12 ürün bu iş için hazırlanmış. Düz su çözünmüş tuzları taşır ve çoğu ev ölçeğindeki kurulumda yeterlidir. Ortama sıkıca bağlanmış birikmeler ve sulama hatlarındaki mineral kabuk için ayrı ürünler var.
| Yöntem | Ne yapar | Ne zaman |
|---|---|---|
| Düz su | Çözünmüş tuzları taşır | Hafif birikme, ev ölçeği |
| Ortam yıkama çözeltisi | Bağlanmış besin tuzlarını çözer | Sezon sonu ve aşırı gübreleme sonrası |
| Asitsiz ve enzimsiz yıkama solüsyonu | Mineral tuzları çözer, mineral yükü eklemez | Dönem içi bakım |
| Oksitleyici temizleyici | Ölü kök dokusunu ve organik atığı parçalar | Kök kalıntısı ve hat tıkanması |
Doz ürüne göre değişir. Yıkama çözeltilerinde katalogdaki oran toprak ve coco için 10 litre suya 20 mililitre, hidroponik sistemlerde 40 mililitredir; bir litrelik ambalaj toprak dozunda yaklaşık 500 litre çözelti hazırlar. Oksitleyici temizleyicide oran 3,78 litre suya 5-10 mililitredir.
Ürün seçerken bir ayrıntı gözden kaçar: oksitleyici temizleyiciler faydalı bakteri içeren programlarla aynı sulamada kullanılmaz, çünkü aynı mekanizma onları da etkisiz hâle getirir. Asit ve enzim içermeyen yıkama solüsyonları ise mikrobiyal yaşama dokunmadığı için bu programlarla birlikte çalışır.
Sezon İçinde Yıkama
Yeniden kullanım sezon sonunun işi, ama yıkama sezon içinde de gerekir. Saksı yüzeyinde beyaz kabuk, yaprak kenarlarında kavrulma ve sebepsiz yavaşlayan büyüme birikmiş tuzun üç işaretidir. Üçü de gecikmeli çıkar.
Uygulama basit. Ortam hacminin iki katı kadar su yavaşça geçirilir ve alttan akıtılır; İşlemden sonra bir sulamalık besin atlanır, çünkü ortam yeniden kurulmuştur. Küçük saksılarda bu bakım ayda bir tekrarlanabilir.
Hasat öncesi yıkama ayrı bir amaç taşır ve kural olarak son bir iki haftada yapılır. O dönemde yaprakların sararması beklenen bir görüntüdür; besin eksikliği belirtisi değildir ve düzeltilmeye çalışılmaz.
İkinci Döngü Ne Kadar Kazandırır?
Hesap tek başına ortam maliyeti üzerinden yapılmaz. Sıkıştırılmış bir blok 60-65 litre verir ve aynı hacmi ikinci sezon yeniden kullanmak o bloğun maliyetini ikiye böler; buna karşılık yıkama çözeltisi, tamponlama takviyesi ve harcanan zaman hesabın diğer tarafına yazılır.
Küçük ölçekte fark kapanır. Dört beş saksılık bir balkonda yeniden kullanmak için harcanan yarım gün, yeni bir blok açmanın yanında kazanç bırakmaz. Ölçek büyüdükçe tablo değişir: iki yüz litrelik bir sebze yatağında aynı işlem üç blok tasarrufu demektir.
Bu yüzden karar ölçeğe göre verilir. Yeniden kullanım, ortam hacminin büyük ve elyafın sağlam olduğu kurulumlarda kazandırır; birkaç saksıda tazeyle başlamak daha pratiktir.
Ne Zaman Atılır?
Üç durumda yenileme kaçınılmazdır. Kök çürüklüğü ya da mantar sorunu yaşanmış bir ortam yeniden kullanılmaz, çünkü yıkama tuzu çıkarır ama patojeni ortadan kaldırmaz ve sorun ertesi sezon aynı saksıda yeniden başlar. Yapısı çökmüş, hamurlaşmış ortam da aynı gruba girer.
Üçüncüsü ölçümle anlaşılır. Yıkamaya rağmen EC değeri inmiyorsa birikme elyafın yapısına girmiş demektir ve ortamdan çıkması artık mümkün değildir.
Atılan cocopeat çöpe gitmek zorunda değil. Bahçe toprağına karıştırıldığında organik madde oranını yükseltir ve kumlu toprağın su tutma kapasitesini artırır. Komposta katıldığında karbon kaynağı olarak çalışır. Saksı ortamı olarak ömrü biten malzeme toprak düzenleyici olarak işe yarar.
Yaygın Hatalar
- Yıkayıp tamponlamayı atlamak. Ortam bu kez kalsiyum açısından boş kalır ve verdiğiniz kalsiyumu kendine bağlar.
- Hastalık geçirmiş ortamı yeniden kullanmak. Yıkama tuzu alır, patojeni almaz.
- Kök ağını ortamda bırakmak. Ayrışan doku oksijen tüketir ve gözenekleri tıkar.
- Çökmüş ortamı yıkayarak kurtarmaya çalışmak. Yapı bozulması geri dönmez.
- Oksitleyici temizleyiciyi faydalı bakteri ürünleriyle aynı sulamada vermek.
- Yıkamadan sonra besin dozunu değiştirmemek. Ortam boşalmıştır; ilk sulamada doz düşük tutulur.
Sık Sorulan Sorular
Cocopeat kaç sezon kullanılır?
Sezon sayısı değil, ortamın durumu belirler. Yapısı ayakta duran ve hastalık geçirmemiş bir ortam ikinci ve üçüncü döngüye girebilir; elyaf her döngüde bir miktar daha parçalanır ve hava boşluğu azalır.
Ortamı güneşte kurutmak sterilize eder mi?
Yüzeydeki nemi alır ve bazı organizmaları azaltır. Buna karşılık kök çürüklüğü etmenlerini ortadan kaldırdığına güvenilmez; hastalık geçirmiş ortam için doğru karar yenilemektir.
Yıkarken suyun pH'ını ayarlamalı mıyım?
Ayarlanmış su daha etkili çalışır. Yıkama suyunun pH'ını 5,8 civarına çekmek, ortama bağlanmış tuzların çözünmesini kolaylaştırır ve cocopeatin kendi pH aralığıyla uyumludur.
Perlit ekleyerek ömrünü uzatabilir miyim?
Uzatır. İkinci döngüye girerken hacmin beşte biri kadar perlit eklemek kaybedilen hava boşluğunun bir bölümünü geri kazandırır ve sıkışmayı geciktirir.
Aynı ortamda farklı bitki yetiştirebilir miyim?
Yıkanmış ve tamponlanmış bir ortam besin taşımadığı için tür değişikliği sorun çıkarmaz. Dikkat edilecek tek konu hastalık geçmişidir; aynı familyadan bir bitkiyi arka arkaya aynı ortama dikmek riski yükseltir.
Bu Yazı Size Uygun Değilse
Yeni bir ortam kuruyorsanız sıra baştan başlar; bloğun nasıl açıldığını anlatan yazı su miktarını ve süreyi verir. Elinizdeki ortamın tuz yükünü sayıyla görmek istiyorsanız EC değerinin nasıl ölçüldüğünü anlatan yazı yöntemi adım adım gösterir.
Hiç hazırlık yapmadan doğrudan kullanmak istiyorsanız UGro XL Organik Coco ve Biobizz Coco Mix yıkanmış ve tamponlanmış olarak gelir; taze ortamla başlamak, yorulmuş bir ortamı kurtarmaya çalışmaktan çoğu zaman daha ucuza çıkar. Arıtılmış suyla çalışıyorsanız besleme tarafı da ayrıca kurulur ve cocopeat ve ters ozmoz suyunda CalMag o durumu anlatır.
0 yorum