Saksı Değiştirme Ne Zaman ve Nasıl Yapılır? Sıklık, Boy ve Adımlar

Saksı ne zaman değiştirilir? Kökler drenaj deliğinden çıktığında, harç alışılmadık hızla kuruduğunda ya da bitki sulamadan kısa süre sonra solduğunda saksı değiştirilir; en uygun zaman ilkbahar, bitki büyümeye başlarken. Yeni saksı yalnız bir boy büyük seçilir: Clemson Üniversitesi çapın 2,5-5 cm artmasını öneriyor, RHS aynı ölçüyü 25 cm'den küçük saksılar için veriyor.

Bu yazı için Clemson, Illinois, Minnesota, Penn State, Iowa Eyalet ve Kuzey Karolina Eyalet üniversitelerinin saksı değiştirme rehberlerini, RHS'nin önerilerini ve MEB'in süs bitkisi modüllerini karşılaştırdık. Sıklık ve mevsim konusunda kaynaklar ayrışıyor; aşağıda iki tarafı da veriyoruz. Kuralı katalogdaki saksı boylarına da uyguladık; serimizde iki yerde boşluk çıktı.

Saksının Değişmesi Gerektiği Nasıl Anlaşılır?

En açık işaret drenaj deliğinden çıkan köktür. Kaynakların saydığı öteki belirtiler şöyle:

Tek bir belirti her zaman yeterli değil. Iowa Eyalet Üniversitesi çoğu ev bitkisinin hafif sıkışık kökü sevdiğini, bu yüzden sık sık saksı değiştirmenin gerekmediğini hatırlatıyor. Kesin karar için bitki saksıdan nazikçe çıkarılıp kök topuna bakılır: dışı kökle sarılmış ve harç görünmüyorsa saksı küçük gelmiştir.

Saksı Ne Sıklıkla Değiştirilir?

Hızlı büyüyen bitkiler yılda bir, yavaş büyüyenler 2-3 yılda bir; Clemson Üniversitesinin önerisi bu. Öteki kaynaklar bu aralığın iki ucuna dağılıyor:

Büyük saksıda her yıl saksı değiştirmek zor. Clemson ve Minnesota üniversiteleri bunun için üst doldurmayı öneriyor: saksı değiştirilmeyen yıllarda üstteki 2,5-7,5 cm toprak alınıp taze harçla yenileniyor. RHS buna bir seçenek daha ekliyor: kök topunun yüzde 15'ine kadarını budayıp bitkiyi aynı saksıya geri koymak.

Saksı Ne Zaman Değiştirilir: Mevsim

İlkbahar, bitki büyümeye başlarken. Clemson ve Illinois üniversiteleri saksı değişimini ilkbahar ile yaz arasındaki aktif büyüme dönemine, Iowa Eyalet Üniversitesi geç kış ile erken ilkbahara, Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi aktif büyüme başlamadan önceki erken ilkbahara koyuyor. RHS sonbahar ve kıştan kaçınılmasını istiyor.

MEB'in modüllerinde tarih bitkiye göre veriliyor: hibiscus için şubat sonu ile mart başı, gardenya için nisan. Clemson Üniversitesi uyuyan, hasta ya da çiçek açan bir bitkinin saksısının değiştirilmemesini ayrıca not ediyor. Bitkiye özel harç ve saksı notları toprak yazılarında, örneğin barış çiçeği toprağı yazısında.

Yeni Saksı Ne Kadar Büyük Olmalı?

Yeni saksının çapı mevcut saksıdan 2,5-5 cm büyük olmalı. Clemson Üniversitesi bu ölçüyü veriyor; RHS 25 cm'den küçük saksılarda hem çapı hem derinliği 2,5-5 cm artırmayı ve yeni saksıyı en fazla üçte bir büyük seçmeyi öneriyor. Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi ölçüyü kök topuna göre veriyor: yeni saksı kök topundan, 20 cm'ye kadar saksılarda 2,5-5 cm, 25 cm ve üstünde 5-7,5 cm geniş olmalı. Hızlı büyüyen türlerde iki boy büyütmeye de izin veriyor.

Daha büyüğü neden olmaz? Minnesota Üniversitesine göre fazla toprak fazla su tutar ve kök sorunlarına yol açar. RHS de aynı gerekçeyi veriyor: kök topundan çok büyük saksıdaki fazla harç suyu tutup birikmesine yol açıyor. MEB'in hibiscus modülü de "bir numara büyük saksı" diyor. Saksı ölçülerinin litre karşılığı saksı kaç litre toprak alır yazısında.

Katalogdaki Boylarda Bir Boy Büyük Hangisi?

Plastik kare saksılarımızdan ölçüsü verilen dokuz boyun üst kenarı 9 cm ile 36,5 cm arasında. Kuralı bu boylara uyguladık; kare saksıda çap yerine kenar ölçüsünü aldık, çünkü kaynakların hiçbiri kare saksı için ayrı bir ölçü vermiyor.

İki boşluk var. 2 ve 3,5 litrelik saksılardan sonra serimizde kurala uyan bir ara boy yok; 3,5 litreden 7 litreye geçiş kenarı 7 cm büyütüyor ve 1,5 katına çıkarıyor. RHS'nin "en fazla üçte bir büyük" sınırını çap üzerinden okursak bu geçiş onu da aşıyor; RHS çap mı hacim mi demiyor, bu okuma bizim. 7 litreden yukarısı düzgün ilerliyor, yalnız 14 litreden sonra kurala uyan boy 25 litre: 11 litrelik kare saksı 7 litrelikten, 14 litrelik de 11 litrelikten bir boy büyük. Yuvarlak ve kumaş saksıların ölçüleri plastik ve delikli saksılar ile kumaş saksılar koleksiyonlarında.

Saksı Nasıl Değiştirilir?

Saksı değiştirmenin adımları kaynaklarda büyük ölçüde aynı:

1. Yeni harcı önceden nemlendirin; Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi harcın saksılamadan önce nemli olmasını istiyor.
2. Yeni saksı pişmiş topraksa bir gece suda bekletin; Penn State'e göre kuru kil saksı harçtaki nemi emer.
3. Bitkiyi saksıdan çıkarın ve dolanan kökleri parmakla gevşetin. Sıkı bir kök topunun dışını bıçakla dikine birkaç yerden çizin.
4. Yeni saksının dibine harç koyun; kök topunun üstü saksı ağzının yaklaşık 2,5 cm altında kalsın.
5. Bitkiyi eski derinliğinde yerleştirin, kenarları harçla doldurun. Kök topunun üstüne harç eklemeyin ve sıkıca bastırmayın.
6. Drenaj deliğinden su gelene kadar sulayın.

Dibe çakıl ya da kırık saksı koymak gerekmiyor. RHS yalnız drenaj deliği büyükse harcın dökülmemesi için deliğin üstüne bir parça kırık saksı konmasını öneriyor; bu konu saksı altlığı gerekir mi yazısında. Hangi bitkinin hangi harcı istediği hangi bitki hangi toprağı sever yazısında.

Kök Topu Saksı Ağzının Ne Kadar Altında Kalmalı?

Kaynakların çoğunda 1 ile 5 cm arası. Bu boşluk sulama payıdır: verilen su harca sızana kadar orada bekler ve kenardan taşmaz. Ölçü kaynaktan kaynağa değişiyor:

Kuzey Karolina'nın aralığı en geniş olanı, çünkü küçük saksıyla büyük saksıyı ayırıyor. Payın hacimde karşılığı var. Ağzı 30 cm, dibi 22 cm, boyu 28 cm olan bir saksıda 3 cm pay bırakınca harç hacmi 15,0 litreden 12,9 litreye iniyor; bunu kendimiz hesapladık. Torba alırken bu fark akılda tutulur.

Saksı Değiştirdikten Sonra Gübre Ne Zaman Verilir?

Iowa Eyalet Üniversitesi düzenli gübrelemeye başlamadan önce en az 2-4 hafta beklenmesini istiyor, çünkü yeni harç başlangıç besini içeriyor. Minnesota Üniversitesi kap bitkilerinde dikimden sonraki bekleme süresini 2-6 hafta olarak veriyor; Nebraska Üniversitesi yeni saksılanmış ve henüz köklenmemiş bitkinin gübrelenmemesini söylüyor ama süre vermiyor.

Bu yüzden bu yazıda 2-6 haftayı bilinçli olarak aralık olarak bırakıyoruz. Süreyi kısaltmayı öneren bir kaynak bulamadık. Bekleme bitince kaynakların gübreleme düzeni de birbirinden farklı:

Hazır gübrelerde doz ve aralık için ambalajdaki üretici talimatı geçerli. Solucan gübresi gibi yavaş etkili bir katkının saksıya ne kadar konacağı solucan gübresi saksıya ne kadar konur yazısında.

Saksı Değiştirirken Sık Yapılan Hatalar

• Yavaş büyüyen bitkiyi iki-üç boy büyük saksıya almak.
• Çiçek açan ya da hasta bitkinin saksısını değiştirmek.
• Kök topunu hiç açmadan yeni saksıya oturtmak.
• Bitkiyi eskisinden derine dikmek.
• Harcı kuru kuru doldurmak.
• Drenajı artırsın diye dibe çakıl katmanı sermek.
• Saksı değişiminin hemen ardından gübre vermek.

Saksı Değiştirme: Sık Sorulan Sorular

Saksı değiştirdikten sonra nasıl sulanır?

Clemson Üniversitesi drenaj deliğinden su çıkana kadar sulamayı, turba içeren harçta bunu birkaç kez tekrarlamayı öneriyor. Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi harcı tam ıslatmak için saksı hacminin yüzde 45-60'ı kadar su gerektiğini yazıyor; 11 litrelik bir saksı için bu 5-6,6 litre ediyor.

Kışın saksı değiştirilir mi?

RHS sonbahar ve kıştan kaçınılmasını istiyor. Öteki kaynakların önerdiği dönem de geç kıştan yaza uzanıyor.

Saksı değiştirmeden toprak yenilenir mi?

Evet, üst doldurmayla. Üstteki 2,5-7,5 cm harç alınıp yerine taze harç konur. Illinois Üniversitesi harç yüzeyinde tuz birikmişse üstteki 2,5 cm'nin kazınmasını da öneriyor.

Kumaş saksıdan kumaş saksıya geçiş nasıl olur?

Aynı adımlarla; kumaş saksıda kök topunun dışı daha az dolanmış olur. Ayrıntı kumaş saksı nedir yazısında.

Yeni saksıyı nereden seçmeli?

Mevcut saksıdan bir boy büyük olanı. Malzemelerin farkı saksı nasıl seçilir yazısında.