Sardunya iki zıt şeyi aynı anda ister ve çoğu harç ikisinden birini feda eder. Sezon boyunca çiçek açtığı için besin talebi yüksektir; ama aynı bitki kök çürümesine çok yatkındır ve besinli, suyu tutan bir harçta kökü boğulur. "Bol gübreli çiçek toprağı" sardunyada çoğu zaman bol yaprak, sonra da yumuşayan gövde demektir.
Doğru harç iki talebi ayrı bileşenlerle karşılar: besini solucan gübresi, drenajı kalın perlit verir.
Sardunya toprağı nasıl olmalı?
Sardunya toprağı %35 sphagnum torf, %20 açılmış cocopeat, %20 kalın tarım perliti, %15 solucan gübresi ve %10 leonardit oranında, yüksek organik besin ile güçlü drenajı birlikte taşıyan bir karışım olmalıdır. Sardunya özel toprak karışımı bu oranlarla hazırlanır.
| Bileşen | Oran | Hangi talebi karşılar |
|---|---|---|
| Sphagnum torf (0-15 mm) | %35 | Nem tutma, hafif asidik ortam |
| Açılmış cocopeat | %20 | Nemi dağıtır, kuruyan harç kolay ıslanır |
| Kalın tarım perliti | %20 | Kök çürümesine karşı drenaj |
| Solucan gübresi | %15 | Sezon boyu çiçek için besin — kök yakmadan |
| Leonardit | %10 | Besin alınabilirliği |
Bu, gül karışımıyla aynı mantıktır: iki bitki de çok çiçek açar ve ikisinde de solucan gübresi %15'e çıkar. Fark saksı derinliğindedir; sardunya sığ köklüdür, geniş ve orta derinlikte kap ister.
Yaprağa su değdirmeyin
Sardunyada en yaygın hata toprakla ilgili değildir: yapraklara su değdirmek. Tüylü yaprak suyu tutar; özellikle sıcak günlerde yaprak lekelenir ve mantar hastalıkları (botrytis, pas) gelişir. Sulama sabah saatlerinde, doğrudan toprak yüzeyine yapılır.
Yapraklarda kahverengi halkalı lekeler veya alt yüzde turuncu püstüller görülürse hastalıklı yapraklar alınır ve Florist Guard mantar önleyici uygulanır; ama kalıcı çözüm sulama alışkanlığını değiştirmektir. Kalın perlitli harç yüzeyi hızlı kuruttuğu için mantar baskısını da azaltır.
Neden çiçek azaldı?
| Sebep | İpucu | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Besin bitmiş | Yapraklar küçüldü, açık renk | İki haftada bir sıvı besleme |
| Fazla azot | Koyu yeşil, bol yaprak, çiçek yok | Fosfor-potasyum ağırlıklı besine geç |
| Solan çiçekler kalmış | Tohum başları oluşmuş | Solan çiçek sapı dipten alınır |
| Az güneş | Uzun, seyrek sürgün | Günde 5-6 saat doğrudan ışık |
| Fazla su | Gövde dibi yumuşak, alt yaprak sarı | Harç kurusun; gerekirse taze harç |
Saksı değişimi ve drenaj
Sardunya her ilkbahar taze harça alınır; çok çiçek açan bitki harcı bir sezonda tüketir. Saksı boyu kök topundan bir boy büyük yeter; sardunya hafif sıkışık kökte daha bol açar.
- Altı delikli, geniş ve orta derinlikte saksı veya balkon kasası. Toprak saksı hızlı kurur; kök çürümesine yatkın bu bitkide avantajdır.
- Tabana 2 cm 4-8 mm lav taşı. Sardunya saksıları genellikle 20-30 cm olduğu için iri 8-16 mm gerekmez; uzun balkon kasalarında 5 litrelik paket iki-üç kasayı karşılar.
- Eski harcı silkeleyin, kararmış kökleri kesin.
- Karışımı hafif bastırarak doldurun, sabah sulayın, bir hafta gübre vermeyin.
Lav taşı tane boyu kuralı: küçük-orta saksıda 4-8 mm, 40 cm ve üzeri büyük kaplarda 8-16 mm.
Besleme ve sonbahar kışlatması
Karışımdaki %15 solucan gübresi ilk 6-8 haftayı karşılar; sonrasında mayıs-eylül arası iki haftada bir sıvı besleme gerekir.
- Sıvı solucan gübresi — temel besleme, toprağa.
- Petal Power çiçekli bitki spreyi — tomurcuk döneminde; sabah erken, ince püskürtmeyle ve yaprak çabuk kuruyacak şekilde uygulanır.
- Deniz yosunu — çelik köklendirme ve kış çıkışında.
Ekim ayı kışlatma zamanıdır. Sardunya -1 °C altında zarar görür; ilk donlardan önce sürgünler üçte bire kısaltılır, saksı aydınlık ve serin (5-10 °C) bir yere alınır, ayda bir hafif sulanır, gübre verilmez. Budamada alınan sürgünler çelik olur: 8-10 cm parça, alt yaprakları alınarak nemli perlite veya çelik kök torfuna dikilir, 3-4 haftada köklenir. Mart ayında taze harçla yeni sezon başlar.
Işık ve sıcaklık: 5-6 saat güneş, 30 °C üstünde mola
Sardunya günde en az 5-6 saat doğrudan güneşte bol çiçek açar; güney ve batı balkonu doğru yerdir, kuzey balkonda yalnızca yaprak yapar. Ama 30 °C'nin üzerinde süren sıcaklarda bitki çiçeği kendiliğinden azaltır — buna ısı dinlenmesi denir, hastalık değildir. Temmuz-ağustosta çiçeğin seyrelmesi ve yaprak kenarlarının kızarması bu yüzdendir; sıcak dalgası geçince çiçek geri gelir.
Sıcak dönemde yapılacak iki şey vardır: öğle saatlerinde hafif gölge (tente, tül) ve sabah erken sulama. Yaprağa serinletmek için su püskürtmek yapılmaz; ıslak yaprak sıcakta saatler içinde lekelenir. Kasa arkasındaki beton duvar geceleri ısı yayar; kasayı duvardan 10-15 cm açmak çoğu balkonda görünür fark yaratır.
Çeşide göre saksı ve kasa seçimi
Sardunyanın üç ana grubu aynı harcı kullanır ama kap ihtiyacı 15 ile 30 cm arasında değişir.
| Grup | Özellik | Kap | Not |
|---|---|---|---|
| Dik sardunya (zonale) | Yuvarlak yapraklı, dik gövdeli klasik tür | 20-25 cm saksı; kasada bitki başına 20 cm aralık | En dayanıklı grup; yaz sıcağını en iyi taşıyan |
| Sarkıcı sardunya (peltatum) | Parlak, etli yapraklı, sarkan dallar | 15-18 cm derinlikte balkon kasası veya askılı saksı | Biraz daha kurakçıl; sulama bir gün geç |
| İri çiçekli (regal / Martha Washington) | Büyük, desenli çiçek | 25-30 cm saksı | Serin sever; 25 °C üstünde çiçeği keser, ilkbahar bitkisidir |
| Kokulu yapraklı | Küçük çiçek, aromatik yaprak | 20 cm saksı | Besin daha az; %15 solucan gübresi yeterinden fazla |
60 cm'lik standart balkon kasasına üç dik veya üç sarkıcı sardunya dikilir; dördüncü bitki sezon ortasında yer kavgasına ve çiçek azalmasına yol açar.
Çelikle çoğaltma adım adım
Sardunya çeliği 3-4 haftada köklenir ve bir bitkiden sonbaharda alınan 8-10 çelik, gelecek yılın balkonunu karşılar. Yöntem:
- Çiçeksiz, sağlıklı bir sürgünden 8-10 cm parça kesilir; kesim bir boğumun hemen altından.
- Alt yapraklar alınır, tepede 2-3 yaprak kalır; büyük yapraklar yarıya kesilir.
- Kesik yüzey 3-4 saat gölgede kurutulur; sardunya çeliği ıslak dikilirse dipten çürür.
- Nemli ince perlite veya çelik kök torfuna 3 cm derinliğe dikilir; üzeri kapatılmaz, sardunya nemli kapalı ortamda küflenir.
- Aydınlık, doğrudan güneşsiz yerde tutulur; perlit kurudukça hafif nemlendirilir.
- 3-4 haftada yeni yaprak çıkar; kökler 2-3 cm olunca sardunya harcına 10 cm saksıya alınır.
Köklenmiş çelikler kışı aydınlık ve serin bir pencere önünde geçirir, mart sonunda tepesi alınarak dallandırılır ve mayısta balkona çıkar.
Yaygın hatalar
- Yapraktan sulamak. Leke ve mantar. Sabah, toprağa.
- Solan çiçekleri bırakmak. Tohuma giden bitki yeni çiçek açmaz; sap dipten alınır.
- Bol gübreli ama drenajsız harç. Bol yaprak, sonra kök çürümesi.
- Her yıl aynı harçta tutmak. Bir sezonda tükenir; ilkbaharda tazelenir.
- Kışın sıcak salonda sulamaya devam. Işıksız ve sıcakta bitki çürür; serin ve kuru kışlatma şarttır.
Bu ürün size uygun değilse
Balkon kasalarınızın tamamını mevsimlik çiçeklerle dolduruyorsanız ve düzenli gübreleme yapamayacaksanız içinde 2-3 ay salınımlı gübre bulunan Botanik Sırları Çiçek Toprağı besleme işini harça devreder; büyük hacimde 50 litrelik çiçek açtıran karışım daha ekonomiktir. Aynı yüksek besin ilkesini paylaşan gül ve tam tersi "az besin" ilkesiyle açan begonvil yazıları balkon planlaması için yan yana okunmalı; tüm liste bitkiye özel toprak rehberinde.
Sık sorulan sorular
Sardunya ne sıklıkla sulanır?
Üst yüzey hafif kuruduğunda, sabah, toprağa; yazın sıcakta gün aşırı, ilkbahar-sonbaharda haftada iki, kışlatmada ayda bir.
Sarkıcı sardunya aynı toprağı mı ister?
Evet; sarkıcı (peltatum) ve dik (zonale) sardunya aynı harçta yetişir. Sarkıcı tür biraz daha kurakçıldır, sulama aralığı bir gün uzatılabilir.
Yapraklar neden kızarıyor?
Gece soğuğu veya susuzluk stresi; sonbaharda normaldir. Yazın görülürse sıcak stresi veya sulama düzensizliği.
Sardunya kışın dışarıda kalır mı?
Akdeniz ve Ege kıyısında korunaklı yerde evet; diğer bölgelerde ekimde içeri alınır.
Çelikler ne zaman alınır?
En iyi zaman ağustos sonu-ekim; kışlatma budamasından çıkan sürgünler kullanılır. İlkbaharda da olur.
Sardunya zehirli mi?
Kedi ve köpekler için hafif zehirlidir; çiğnendiğinde mide rahatsızlığı yapar.
Sardunya yaprakları neden sararıyor?
Alt yaprakların sararıp yumuşaması fazla sudur; yapraklar açık sarı-yeşil ve küçülüyorsa besin bitmiştir; yaprak kenarı kızarıyorsa gece soğuğu veya sıcak stresi. Eski alt yaprakların tek tek sararması normaldir, dipten alınır.
Sardunya çiçekleri neden küçüldü?
Harç tükenmiş veya kök saksıyı doldurmuştur; ikisi de sezon ortasında olur. İki haftada bir sıvı besleme başlatılır, düzelmezse bitki bir boy büyük saksıya taze harçla alınır. Temmuz sıcağında küçülme geçicidir.
0 yorum