Leonardit mi Solucan Gübresi mi? İkisi Rakip Değil

Bu soru yanlış kurulmuş bir soru. Leonardit ile solucan gübresi birbirinin alternatifi değil; aynı harçta yan yana durur ve farklı iki eksiği kapatırlar.

Yine de "hangisini alayım" diye soran birinin elinde sınırlı bir bütçe ve tek bir sepet var. Bu yazı o karara cevap veriyor: hangi durumda hangisi önce gelir.

Fark tek cümlede

Solucan gübresi besin getirir, leonardit o besini alınabilir tutar. Biri havuzu doldurur, diğeri havuzdan köke giden yolu açar.

Solucan gübresi organik bir gübredir: içinde azottan potasyuma kadar bitkinin aradığı besinler bulunur, üstelik toprağa canlı mikroorganizma taşır. Leonardit besin taşımaz; içindeki hümik ve fulvik asitler toprakta bağlı halde duran demiri, çinkoyu, fosforu kökün alabileceği forma çevirir.

Fark pratikte şurada görünür. Toprağınıza gübre atıyorsunuz ama bitki hâlâ eksiklik belirtisi gösteriyorsa sorun besin yokluğu değil, besinin alınamamasıdır; gübreyi artırmak o durumda işe yaramaz, tuzluluk yapar.

Tek seçmek zorundaysanız hangisi?

7 tipik durum için cevap aşağıda: hangisinden başlamak daha mantıklı ve neden.

Bütçe tek bir ürüne yetiyorsa karar noktası şu: toprak yeni ve besinsizse solucan gübresiyle, yorgun ve gübreye cevap vermiyorsa leonarditle başlayın.

Birlikte kullanınca ne oluyor?

Solucan gübresi topraktaki besin havuzunu büyütür, leonardit ise o havuzdan köke geçişi kolaylaştırır. İkinci malzeme birincinin geri dönüşünü yükselttiği için ikisi bir arada, ayrı ayrı uygulandıklarında verecekleri sonucun toplamından fazlasını verir.

Yan bir katkı da mikrobiyal tarafta. Solucan gübresi toprağa canlı mikroorganizma taşırken leonardit o mikroorganizmaların tutunacağı organik yüzeyi çoğaltır; barınacak yüzey bulamayan bir kültürü boş bir toprağa atmak beklenen sonucu vermez. Yüzey de en az kültür kadar önemli.

Katalogda ikisini bir arada sunan bir ürün de var: Toprak Reşarj karışımı solucan gübresini leonardit ve deniz yosunuyla tek pakette topluyor. Yorgun bir toprağı tek uygulamayla yeniden yüklemek için kurulmuş bir karışım.

Dozları birlikte nasıl ayarlanır?

Saksı harcında leonardit %5-10, solucan gübresi %5-15. İki oranı birbirinden bağımsız düşünün: biri diğerinin yerini tutmadığından leonarditi yükseltip solucan gübresini kısmak eksik kalan tarafı kapatmaz. İki ayrı hesap.

• Saksıda leonardit oranı standart olarak %10; besini kısılan çiçek harçlarında %5
• Saksıda solucan gübresi oranını bitkinin besin talebi belirler; çiçek ve meyve verenlerde üst band
• Bahçede leonardit metrekareye 1 litre ya da 1 kg
• Bahçede solucan gübresi bitkiye ve toprağa göre ayrı hesaplanır

Ayrıntılı dozlar iki ayrı yazıda: leonardit kullanım rehberi ve solucan gübresi doz tablosu. Bitki bazlı karşılaştırma isterseniz leonardit oranları tablosu ile solucan gübresi tablosu yan yana okunabilir.

Takvimleri de aynı değil

Bir sezonda solucan gübresini 2-3 kez elinize alırsınız, leonarditi 1 kez. Leonardit sezon başında toprağa girer ve orada kalır; solucan gübresi ayrışır, bitki tarafından tüketilir ve sezon içinde tekrar edilir.

Bu fark uygulama planını belirliyor. Bahçede leonardit ilkbahar öncesinde ya da hasat sonrasında tek seferde verilirken solucan gübresi bitkinin gelişme ve çiçeklenme dönemlerinde tekrarlanır; saksıda ise leonardit harç kurulurken girer ve sonradan eklemeye gerek kalmaz.

Eylül ayında ikisini birden uygulamak için iyi bir pencere açılır. Yaz sebzelerinin sıraları boşalmış, toprak hâlâ ılık ve işlenebilir durumdadır; leonardit tabanı kurar, solucan gübresi kışlık ekime besin bırakır.

Sıvı formlar da aynı mantıkla mı çalışıyor?

Sıvı hümik-fulvik sulamada 1 litre suya 5-10 ml gider ve işlev toz formdakiyle aynıdır; değişen tek şey hız. Sıvı hümik-fulvik sulamada 1 litre suya 5-10 ml, yapraktan 3-5 ml gider; sıvı solucan gübresinin dozu ayrıdır ve etiketinde yazar.

Sıvı solucan gübresi besini doğrudan kök bölgesine ya da yaprağa taşır, sıvı hümik-fulvik asit ise alınabilirliği aynı yoldan artırır; ikisi de damla sulama hattına verilebilir ve ikisi de sezon içi destek ürünüdür, sezon başında toprağa karıştırılan taban uygulaması değil.

Katı ile sıvı arasındaki tercih ayrı bir yazının konusu.

Sonucu ne zaman görürsünüz?

Solucan gübresinde 2-3 hafta, leonarditte bir sezon. İki malzemenin zaman çizgisi farklı ve beklentiyi buna göre kurmak gerekir.

Solucan gübresinde ilk belirti 2-3 hafta içinde görülür: yaprak rengi koyulaşır, yeni sürgün hızlanır. Etki sezon içinde tükenir ve tekrar uygulama ister.

Leonardit daha sessiz çalışır. Saksıda ilk fark sulama aralığında ortaya çıkar; bahçede işlenebilirlik bir sezon içinde hissedilir, organik madde oranının kalıcı yükselmesi ise yıllara yayılır. Bir uygulamadan sezonluk gübre etkisi beklerseniz sonuç sizi yanıltır.

İkisini birlikte uygulayan biri her iki eğriyi de görür; hızlı olan yaprakta, yavaş olan toprakta ortaya çıkar ve ikinci sezonda aynı gübre miktarıyla daha iyi sonuç almanızın sebebi bu ikinci eğridir. Beklenti buna göre kurulur.

Kompost ve ahır gübresi bu resmin neresinde?

Kompost solucan gübresine yakın durur; besin verir ve organik madde ekler, ama besin yoğunluğu daha düşük kalır ve içeriği hangi ham maddeden yapıldığına göre sezondan sezona oynar. Ahır gübresi yanmamışsa risklidir: taze gübre kök yakar ve yabancı ot tohumu taşır.

Leonardit üçünün de yerine geçmez, çünkü hiçbirinin yaptığı işi yapmıyor: besin vermiyor, ayrışan organik madde eklemiyor. Kompost yığınına katıldığında ise ayrışmayı destekler; kompost yapım karışımımızda bu iş için leonardit bulunur.

Üçünün ayrıntılı karşılaştırması solucan gübresi, ahır gübresi ve kompost yazısında.

Yaygın hatalar

• Leonarditi gübre yerine koymak. Besin vermez; bitki aç kalır.
• Solucan gübresini toprak düzenleyici sanmak. Organik madde ekler ama ayrışır, kalıcı yapı kurmaz.
• Birini artırıp diğerini atlamak. İkisi farklı eksiği kapatır.
• Sararma görünce doğrudan gübre artırmak. Sorun alınabilirlikse fazla gübre tuzluluk yapar.
• Fide ortamına ikisini de bolca koymak. Çimlenme aşamasında az besin doğru olandır.

Hiçbiri size uygun değilse

Cevap her zaman bu iki üründe değil. Toprağınızın sorunu drenajsa asıl eksik başka yerde: su çekmeyen, sıkışan bir harçta ihtiyacınız olan şey mineral bileşen, yani perlit ya da lav taşı. Perlit oranı yazısı bunu ölçüyle anlatıyor.

Sorun pH ise yine başka yere bakmak gerekir. Yaban mersini ve ortanca gibi asit seven bitkilerde yaprak sararmasının sebebi çoğu kez besin değil, yanlış pH bandıdır.

Sık sorulan sorular

İkisini aynı anda uygulayabilir miyim?

Uygulayabilirsiniz. Aynı harca birlikte karıştırmak yaygın olan yoldur, bekletmeye ya da belirli bir sıraya gerek yoktur; bahçede ikisini aynı anda serpip birlikte karıştırmak da işi tek geçişte bitirir.

Leonardit solucan gübresinin etkisini gerçekten artırıyor mu?

Mekanizma şu: hümik asitler bağlı besinleri kökün alabileceği forma taşır, dolayısıyla uyguladığınız gübrenin karşılığı yükselir. Ürün sayfalarımızda ikisinin birlikte kullanılması bu yüzden öneriliyor.

Leonardit toprağın pH'ını düşürür mü?

Belirgin bir pH değişimi beklemeyin. Asit seven bitkiler için pH düşürme aracı olarak kullanılmaz; o iş asidik torfun işidir.

Saksıda ikisi birden fazla gelir mi?

Toplamları harcın dörtte birini geçmediği sürece sorun çıkmaz. Bu sınırın üstünde harç ağırlaşır ve hava boşlukları daralır.

Hangisi daha uzun dayanır?

Leonardit. Ayrışmaya dirençli olduğu için toprakta yıllarca kalır; solucan gübresi bir sezon içinde tüketilir ve tekrar edilir.

Özet

Saksı harcında leonardit %5-10, solucan gübresi %5-15 ve ikisi aynı harçta birbirini tamamlar. Soru "hangisi" değil, "hangisi önce": solucan gübresi besler, leonardit besini alınabilir tutar.

Ürünlere leonardit ve hümik asit koleksiyonundan, gübre tarafına katı ve sıvı solucan gübresi koleksiyonundan ulaşabilirsiniz.