Ekim ayında ne ekilir? Ekim ayında ekilecek sebzeler soğuğa dayanıklı yapraklılar ve hızlı kök sebzeleridir: ıspanak, tere, roka, kıvırcık marul, fındık turpu ve yaprak bezelye. Altısı da doğrudan yerine ekilir; hasat bölgeye göre aralık ile nisan arasına düşer ve örtü altında belirgin şekilde erkene çeker.
Ekim ayı, açık bahçede ekim yapılabilecek son aydır. Toprak hâlâ elverişlidir ama açıkta kalan fide kasım soğuğunda durur. İşin sırrı burada: bitkiyi kışın büyütmek değil, kışa canlı sokmaktır. Üzerine alçak tünel ya da agril örtü çekilen sıra, mart geldiğinde açıkta ekilenden yaklaşık altı hafta önde başlar.
Ekim Ayında Ekilecek Sebzeler ve Ekim Bilgileri
| Çeşit | Çimlenme sıcaklığı | Çimlenme süresi | İlk hasat | Sıra üzeri |
|---|---|---|---|---|
| Matador ıspanak | 10-18 °C | 7-12 gün | 45-55 gün | 8-10 cm |
| Tere | 12-20 °C | 3-5 gün | 20-25 gün | 3-5 cm |
| Toros iri yaprak roka | 12-20 °C | 4-7 gün | 30-35 gün | 6-8 cm |
| Arapsaçı kıvırcık marul | 12-18 °C | 4-7 gün | 45-55 gün | 25 cm |
| Fındık turpu | 12-20 °C | 3-5 gün | 25-30 gün | 4-5 cm |
| Yaprak bezelye | 10-18 °C | 7-12 gün | 60-70 gün | 5-8 cm |
Süreler ekim ayında bir miktar uzar. Tabloda verilen gün sayıları çimlenme sıcaklığının sağlandığı koşullara göredir; toprak 8 °C'ye indiğinde çimlenme iki katına çıkabilir. Bu yüzden ekim ayı ekiminde ayın ilk yarısı ikinci yarısından belirgin şekilde iyidir.
Bölgeye Göre Ekim Ayı Ekimi
| Bölge | Ekim ayı ekimi | Not |
|---|---|---|
| Akdeniz ve Ege kıyısı | Açıkta, ay boyunca | Örtüye çoğu yıl gerek kalmaz. Hasat aralık-şubat arasında kesintisiz sürer. |
| Marmara | Açıkta, ilk yarı | Aralıktan itibaren örtü faydalı. Bitki kışı geçirir, şubatta hızlanır. |
| Karadeniz | Açıkta, drenaj şartıyla | Kış ılıman ama çok yağışlı. Yükseltilmiş yatak ve seyrek ekim, kök çürümesini önler. |
| İç Anadolu | Örtü altı, ilk yarı | Alçak tünel veya soğuk çerçeve olmadan hasat ilkbahara kayar. |
| Doğu ve yüksek kesimler | Açıkta önerilmez | Sezon kapanmıştır. Pencere önü ve kapalı alan ekimine geçilir. |
Örtü Altı Ekim Nasıl Yapılır?
- Ekimi ayın ilk yarısında, toprak henüz ılıkken yapın.
- Tohumları 1-2 cm derine ekin; bezelyeyi 3 cm derine bırakın.
- Ekimden hemen sonra sıranın üzerine alçak tünel kurun ya da agril örtü serin. Örtüyü toprağa iyice sabitleyin.
- Güneşli günlerde örtünün ucunu açıp havalandırın. Kapalı tünelde biriken nem mantar hastalığı yapar.
- Kışın sulamayı azaltın; toprak donmuşsa hiç sulamayın.
- Şubat sonunda örtüyü kademeli kaldırıp bitkileri açık havaya alıştırın.
Agril örtü ile alçak tünel arasındaki fark şudur: agril doğrudan bitkinin üzerine serilir, 2-3 derece kazandırır ve ucuzdur; alçak tünel tel kemerler üzerine kurulur, 4-6 derece kazandırır ve havalandırması kolaydır. İç Anadolu ve yukarısı için tünel daha güvenlidir.
Ekim Ayı Ekiminde Sık Yapılan Üç Hata
Ayın ikinci yarısını beklemek. Ekim ayında her hafta gecikme, çimlenme süresini birkaç gün uzatır. Ayın ilk on günü ile son on günü arasındaki fark, hasatta üç-dört haftaya çıkar.
Örtüyü hiç açmamak. Tünel bir sera değildir; kapalı kaldığında içeride yoğuşan nem külleme ve kök boğazı çürümesi yapar. Güneşli her günde havalandırma gerekir.
Kışın sulamaya devam etmek. Büyüme yavaşladığı için bitkinin su ihtiyacı düşer. Islak ve soğuk toprak, kuru ve soğuk topraktan çok daha zararlıdır.
Ekim Ayında Ne Ekilir? Sık Sorulan Sorular
Ekim ayında ekilen sebzeler ne zaman hasat edilir?
Tere ve turp 20-30 günde, roka 30-35 günde kesime gelir; yani kasım-aralıkta ilk hasat alınır. Ispanak ve marul kışı yavaşlayarak geçirip şubat-martta toparlanır. Yaprak bezelye en geç olanıdır, nisan başında bakla verir.
Ekim ayında sarımsak ve soğan ekilir mi?
Evet, ikisi de klasik sonbahar ekimidir; ancak bunlar tohumdan değil diş ve arpacıktan dikilir, bu yazıdaki tohumluk listesine girmez.
Örtüsüz ekim yapılabilir mi?
Akdeniz ve Ege kıyısında çoğu yıl gerekmez. İç bölgelerde örtüsüz ekim de mümkündür ama bitki kışı duraklayarak geçirir ve hasat mart-nisana kayar. Örtünün kazandırdığı şey ürün değil, zamandır.
Ekim ayında saksıda ne ekilir?
Tere, roka ve marul 15-20 cm derinliğinde kasada yetişir. Saksıyı rüzgârdan korunan, güney cepheli bir yere alın; toprak hacmi küçük olduğu için saksıda don etkisi bahçeden serttir.
Ekim Ayı Ekimi İçin Tohumlar
Bu yazıdaki altı çeşit Ekim Ayında Ekilecek Tohumlar koleksiyonunda tek tek bulunuyor. Hepsi bir arada isteniyorsa Ekim Ayı Sebze Tohumu Seti altı paketi tek pakette veriyor.
Tekli paketler: Matador ıspanak, tere, Toros iri yaprak roka, fındık turpu, yaprak bezelye.
Ekim ayını kaçırdıysanız Eylül Ayında Ne Ekilir? yazısındaki çeşitler daha erken ekim içindir; kasımdan sonrası için pencere önü ekimine geçilir. Yılın tamamı için Aylara Göre Sebze Ekim Takvimi sayfasına bakın.
Toprak hazırlığı için killi ve kumlu toprak nasıl iyileştirilir yazısı, balkon ekimi için balkonda sebze yatağı yazısı işinize yarar.
0 yorum