Hangi ayda ne ekilir? Türkiye koşullarında sebze ekimi üç ana pencerede toplanır: şubatta kapalı alanda fide, mart-mayıs arasında yerine ekim, ağustos-kasım arasında sonbahar ve kışlık ekim. Kasım çoğu bölgede açık bahçenin son ekim ayıdır; aralık ve ocakta ekim, ılıman kıyılar dışında pencere önüne taşınır.
Aşağıdaki takvim, her ayın ekilebilir çeşitlerini çimlenme sıcaklığı ve hasat dönemiyle birlikte veriyor. Değerler ürün künyelerinden. Ay adına tıklayarak o ayın tohumlarına, "rehber" bağlantısıyla ayrıntılı yazıya ulaşabilirsiniz.
Aylara Göre Sebze Ekim Takvimi
| Ay | Ekim şekli | Çimlenme sıcaklığı | Ekilecek çeşitler | Hasat |
|---|---|---|---|---|
| Şubat (rehber) | Fideye ekilir; açığa dikim domateste nisan-mayıs, biber ve patlıcanda mayıs | Domates 20-25 °C, biber 24-28 °C, patlıcan 25-30 °C (kapalı alan) | sırık domates, köy tipi domates, pembe domates, kandil dolma biber, yağlık kapya biber, tatlı kıl biber, acı kıl biber, Aydın siyahı patlıcan | Temmuz-ekim |
| Mart (rehber) | Doğrudan yerine ekilir | Havuç, turp, tere ve roka 12-20 °C, marul 12-18 °C, maydanoz, dereotu ve pazı 15-20 °C | Nantes havuç, iri kırmızı turp, tere, Toros iri yaprak roka, Toros maydanozu, dereotu, Yedikule marul, geniş yapraklı pazı, Arapsaçı kıvırcık marul | Nisan-haziran; havuç ekimden 90-110 gün sonra |
| Nisan | Doğrudan yerine ekilir | Turp ve roka 12-20 °C, mısır 15-20 °C, barbunya 18-22 °C, kabak, semizotu ve fesleğen 20-25 °C | Öz Ayşe fasulye, oturak barbunya, kolsuz kara kabak, Çengelköy hıyar, tatlı mısır, semizotu, mor fesleğen, fındık turpu, Toros iri yaprak roka | Ekimden 25-90 gün sonra |
| Mayıs | Doğrudan yerine ekilir; hıyar ve biberiye viyole | Mısır 15-20 °C, nane 18-22 °C, bal kabağı, semizotu ve biberiye 20-25 °C, hıyar ve bamya 22-28 °C | Helda sırık fasulye, sırık barbunya, bal kabağı, Nasuhi F1 sırık hıyar, renkli süs mısırı, Sultani bamya, semizotu, nane, biberiye | Temmuz-ekim |
| Haziran | Yerine ekim + lahanalarda fide | Lahanalar ve mısır 15-20 °C, kabak ve semizotu 20-25 °C, salatalık 22-28 °C | Simbo oturak fasulye, Beith Alpha salatalık, beyaz sakız kabak, beyaz lahana, karalahana, semizotu, tatlı mısır | Ağustos-aralık |
| Temmuz | Yerine ekim + lahanalarda fide | Lahanalar 15-20 °C, havuç ve turp 12-20 °C, marul 12-18 °C, semizotu 20-25 °C | beyaz lahana, karalahana, Nantes havuç, semizotu, fındık turpu, Yedikule marul | Eylül-aralık |
| Ağustos | Doğrudan yerine ekilir | Tere, roka ve turp 12-20 °C, marul 12-18 °C, maydanoz, dereotu ve pazı 15-20 °C | Yedikule marul, Arapsaçı kıvırcık marul, Toros iri yaprak roka, tere, iri kırmızı turp, Toros maydanozu, dereotu, geniş yapraklı pazı, Çin turpu | Eylül-kasım |
| Eylül (rehber) | Doğrudan yerine ekilir | Ispanak ve bezelye 10-18 °C, marul 12-18 °C, roka ve tere 12-20 °C, maydanoz ve pazı 15-20 °C | Matador ıspanak, Arapsaçı kıvırcık marul, Toros iri yaprak roka, geniş yapraklı tere, Japon beyazı turp, Toros maydanozu, geniş yapraklı pazı, yaprak bezelye | Ekim-mart |
| Ekim (rehber) | Yerine ekim, örtü altı | Ispanak ve bezelye 10-18 °C, marul 12-18 °C, tere, roka ve fındık turpu 12-20 °C | Matador ıspanak, tere, Toros iri yaprak roka, Arapsaçı kıvırcık marul, fındık turpu, yaprak bezelye | Aralık-nisan |
| Kasım (rehber) | Son açık bahçe ekimi; sarımsak, arpacık ve bakla dikimi | Ispanak 10-18 °C, tere ve turp 12-20 °C | Matador ıspanak, tere, geniş yapraklı tere, fındık turpu, iri kırmızı turp | Ekimden 20-55 gün sonra |
| Aralık - Ocak (rehber) | Saksıya ekilir, kapalı alanda; ılıman kıyıda sarımsak ve bezelye | Tere ve roka 12-20 °C, maydanoz ve dereotu 15-20 °C, nane ve zahter 18-22 °C, fesleğen 20-25 °C | tere, Toros iri yaprak roka, mor fesleğen, Toros maydanozu, dereotu, nane, zahter kekiği | Tere 20-25 gün, roka 30-35 gün, maydanoz 70-80 gün |
Takvim Bölgeye Göre Nasıl Kayar?
Bu takvim Marmara ve Ege iç kesimleri için hazırlanmıştır. Diğer bölgelerde tarihler kayar, sıra değişmez:
- Akdeniz ve Ege kıyısı: Sonbahar ekimi uzar, ilkbahar ekimi erken başlar. Çukurova'da yaz sebzesi fidesi aralık-ocakta ekilir. Kış boyunca açıkta yapraklı yetiştirilebilir.
- Karadeniz: Tarihler benzer, ama yağış yüksek olduğu için yükseltilmiş yatak ve seyrek ekim gerekir.
- İç Anadolu: İlkbahar ekimi gecikir, sonbahar ekimi erkene alınır. Domates fidesi için tohum mart sonunda ekilir.
- Doğu Anadolu ve yüksek kesimler: Sezon iki uçtan da kısalır. Fide için sıcak yastık nisanda kurulur, dikim mayısta yapılır.
Ölçüt takvim değil toprak sıcaklığıdır. Bir toprak termometresi, hangi bölgede olursanız olun bu tablodaki en güvenilir satırı okumanızı sağlar.
Ekim Takvimini Kullanırken Üç Kural
Sıcak sever ve serin sever ayrımını kaçırmayın. Domates, biber, patlıcan, fasulye, kabak, hıyar, mısır ve bamya sıcak sever; MEB'in tablosuna göre domates tohumu 10 °C'nin, biber ve patlıcan 15 °C'nin altında çimlenmez. Marul, ıspanak, roka, tere, turp, maydanoz, pazı ve bezelye serin sever; sıcakta ve uzun günde çiçeğe kalkmaya yatkındır. Takvimdeki her ay bu iki gruptan birine ağırlık verir.
Uzun sezon isteyenleri geciktirmeyin. Künyelere göre domates dikimden sonra 70-85 gün, bal kabağı ekimden sonra 110-130 gün, bamya 60-70 gün ister. Bu çeşitlerde bir ay gecikme hasadı soğuğa bırakabilir. Kısa sezonlu tere ve turpta ise gecikmenin bedeli yoktur.
Aynı ürünü peş peşe ekin. Tere, roka, turp ve marul on-on beş gün arayla yeniden ekilirse hasat tek seferde toplanmak yerine haftalara yayılır. Küçük bahçede verimi en çok artıran alışkanlık budur.
Hangi Ayda Ne Ekilir? Sık Sorulan Sorular
Kasım, aralık ve ocakta hiç ekim yapılmaz mı?
Kasımda ıspanak, tere ve turp açık bahçeye hâlâ ekilir, sarımsak ve bakla dikilir. Aralık ve ocakta açık bahçe ekimi ılıman kıyılarla sınırlı; tere, roka, maydanoz ve dereotu pencere önündeki saksıda yetişir. Ayrıntı: Kasım ayında ne ekilir ve kışın ne ekilir.
En çok çeşidin ekilebildiği ay hangisi?
Mart, nisan, mayıs ve ağustos. Bu dört ayda hem seçenek en geniş hem de hasat en güvenlidir. Bahçeye yılda tek sefer zaman ayıracaksanız mart veya ağustos en verimli tercihtir.
Fide mi almalı, tohumdan mı başlamalı?
Domates, biber ve patlıcanda şubat-mart fidesi zaman kazandırır. Fasulye, kabak, hıyar ve mısır fide sevmez; kökleri şaşırtmada zarar görür, doğrudan yerine ekilmelidir. Yapraklılar ve kök sebzelerinde fideye hiç gerek yoktur.
Toprak sıcaklığını nasıl ölçerim?
Basit bir toprak termometresi 5-10 cm derine batırılır, ölçüm sabah saatlerinde alınır. Üç gün üst üste aynı değeri okuyorsanız o sıcaklık kararlı demektir.
Ay Ay Tohumlar
Her ayın çeşitleri tek tek satın alınabilir; hepsini bir arada isteyenler için o aya özel tohum setleri hazırlandı. Aylık koleksiyonlar: Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kış ayları.
Aylık setlerin tamamı Aylık Tohum Setleri sayfasında, tekli paketler ise Sebze Tohumu koleksiyonunda.
Ayrıntılı ay rehberleri: Şubat · Mart · Eylül · Ekim · Kasım · Aralık-Ocak. Diğer aylar sırayla eklenecek.
0 yorum