Şubat ayında ne ekilir? Şubat, kıyı ve geçit bölgelerinde yaz sebzelerinin fide ayıdır: domates, biber ve patlıcan tohumu içeride viyole ekilir, fideler nisan-mayısta bahçeye dikilir. Açık bahçede kıyıda marul ile ıspanak ekimi sürer, iç bölgelerde ve geçitlerde kış sonu bezelye ekimi başlar; soğanın orta ve uzun gün çeşitleri de bu dönemde tohumla ekilir.
Bu yazı için katalogdaki sekiz fide tohumunun künyesini Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı enstitülerin broşürleri, il müdürlüklerinin tarım takvimleri ve MEB'in sebzecilik modülleriyle karşılaştırdık. En önemli bulgu takvimde değil, sırada: biber ve patlıcan domatesten iki-üç hafta önce ekilmeli.
Şubatta Hangi Fideler Ekilir?
Katalogdaki 8 fide tohumunun hepsinin künyesi tohum ekimini şubat-mart olarak veriyor. Çimlenme sıcaklığında ise iki ayrı grup var:
| Çeşit | Çimlenme sıcaklığı | Çimlenme süresi | Derinlik | Açığa dikim | Hasat |
|---|---|---|---|---|---|
| Sırık domates | 20-25 °C | 6-10 gün | 0,5 cm | Nisan-mayıs | Dikimden 70-80 gün |
| Köy tipi domates | 20-25 °C | 6-10 gün | 0,5 cm | Nisan-mayıs | Dikimden 75-85 gün |
| Pembe Ege domatesi | 20-25 °C | 6-10 gün | Künyede yok | Nisan-mayıs | Dikimden 70-80 gün |
| Kandil dolma biber | 24-28 °C | 10-14 gün | 1 cm | Mayıs | Dikimden 65-75 gün |
| Yağlık kapya biber | 24-28 °C | 10-14 gün | 1 cm | Mayıs | Ağustos-ekim |
| Tatlı kıl biber | Künyede yok | Künyede yok | 1 cm | Mayıs | Dikimden 60-70 gün |
| Kıl biber (acı) | 26 °C'ye yakın | Künyede yok | Künyede yok | Mayıs | Dikimden 60-70 gün |
| Aydın siyahı patlıcan | 25-30 °C | 10-15 gün | 1 cm | Mayıs | Dikimden 70-80 gün |
Domates 20-25 °C'de bir haftada çıkar, oysa biber ile patlıcan künyelerine göre 24-30 °C arasında bir sıcaklık ister ve çıkışları iki haftaya yakın sürer, yani aynı odada aynı gün ekilen iki grup aynı anda çıkmaz. MEB'in sebzecilik modülündeki tabloya göre domates tohumu 10 °C'de, biber ile patlıcan ise ancak 15 °C'de çimlenmeye başlıyor. İki grubu aynı kapta, aynı yerde çimlendirmek bu yüzden iyi sonuç vermez.
Fide Tohumu Bölgeye Göre Ne Zaman Ekilir?
Çukurova'da yaz sebzesi fidesi aralık-ocakta ekiliyor; Marmara ile Karadeniz'de şubatta, Doğu'da ancak nisanda. İl müdürlüklerinin takvimleri bölge farkını şöyle veriyor:
| Bölge | Fide için tohum ekimi | Fidenin bahçeye dikimi | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Çukurova | Aralık-ocak, sıcak yastıkta | Mart sonu | Adana İl Müdürlüğü |
| Marmara | Şubat, sıcak yastıkta | Biber ve patlıcan nisanda başlar | Yalova İl Müdürlüğü |
| Karadeniz | Şubat | Nisan-mayıs | Samsun İl Müdürlüğü |
| İç Ege | Şubat, kasa ya da viyolde | Takvim martta fide bakımını yazıyor, dikim ayı vermiyor | Denizli İl Müdürlüğü |
| Göller ve İç Batı | Domates ocak-nisan | Biber nisan sonuna doğru | Isparta İl Müdürlüğü |
| İç Anadolu | Domates şubat-mart | Domates nisan-mayıs | Ankara Büyükşehir el kitabı, Ankara İl Müdürlüğü |
| Doğu | Nisan başında sıcak yastık | Mayıs | Muş İl Müdürlüğü |
Tabloda dikkat çeken şey, aynı işin bölgeden bölgeye üç-dört ay kaymasıdır; Çukurova'da biber ve patlıcan ocakta ekilir, şubat ortasından sonrası orada geç kalır, Marmara için şubat tam zamanı, Doğu için ise henüz erken bir tarih. Şubat koleksiyonu bu yüzden en çok kıyı ve geçit bölgelerine oturuyor. İç Anadolu'da ise geriye doğru hesap, aşağıda görüleceği gibi, ekimi marta taşıyor; Ankara Büyükşehir'in el kitabı domatesi şubat-marta koyuyor. Doğu'da şubat erken kalır.
Fide Kaç Günde Dikime Gelir? Geriye Doğru Hesap
Domates fidesi tohumdan 40-50 günde dikim boyuna gelir; biber ile patlıcanda bu süre 8-10 hafta. Yalova enstitüsü domates için 6 hafta, Isparta İl Müdürlüğü 40-45 gün, Samsun İl Müdürlüğü 45-50 gün veriyor; dikime hazır fide 15-20 cm boyda ve 5-6 gerçek yapraklı. Biber ve patlıcan için gün sayısı veren bir Türk kaynağı bulamadık; Rutgers Üniversitesi ikisi için 8-10 hafta diyor.
Ekim tarihini bu yüzden dikim tarihinden geriye sayarak hesapladık. Çukurova'da mart sonu dikilecek domatesin tohumu şubat başı-ortasında, biber ile patlıcanınki ocak ortası-sonunda ekilir; Adana'nın turfanda takvimi bundan da erken, aralık-ocak. İç Anadolu'da mayıs ortası dikime göre domates mart sonunda, biber ile patlıcan mart başında ekilir. Erken ekilen fide kapta bekler ve bu bekleyişin bir bedeli var. Georgia Üniversitesi uzun süre kapta kalan fidenin bodurlaştığını ve kök sardığını yazıyor.
Çimlenme İçin Ne Kadar Isı Gerekir?
Minnesota Üniversitesi saksı harcının oda havasından yaklaşık 3 °C daha soğuk olabileceğini yazıyor; şubatta 20 °C'lik bir odada harç 17 °C civarına iner. Bu, künyedeki domates aralığının (20-25 °C) altında, biberinkinin (24-28 °C) ise çok altında kalır. Aynı kaynak ısıtma matıyla domates için 24-29 °C, biber için 27-32 °C öneriyor ve fide çıktıktan sonra harcın 21 °C'ye indirilmesini istiyor. Alata enstitüsü biber fideliğinde gece sıcaklığının 10 °C'nin, gündüzün 20-25 °C'nin altına düşmemesini öneriyor. Isı kaynağı ısıtma matları arasında, kapak tutan çimlendirme kapları mini sera koleksiyonunda.
Fide Ne Zaman Şaşırtılır?
Isparta İl Müdürlüğü'nün biber broşürüne göre fide 3-4 yapraklı olunca tüplere şaşırtılır. Tarlaya dikim için Adana İl Müdürlüğü 6-7 yaprağı bekliyor. İki sayı çelişmez. Biri ilk şaşırtma, diğeri bahçeye dikim. Adana takvimi şubatta, kasalara ekilmiş yaz sebzesi fidelerinin 10×10 cm'lik torbalara alındığını yazıyor.
Patlıcanda çimlenmeyi kolaylaştıran bir yöntem var. Adana İl Müdürlüğü'nün patlıcan broşürü tohumun ekimden önce nemli bir bezde 10-15 saat bekletilmesini öneriyor. Domates için böyle bir öneri bulamadık; zaten künyesine göre 6-10 günde çıkıyor.
Fide Neden Boy Atar?
Fidenin boy atmasının başlıca nedeni ışık eksikliği. Minnesota Üniversitesi pencere önündeki fidelerin uzun ve ince, eğri gövdeli olduğunu yazıyor ve günde 12-16 saat ışık öneriyor; lamba fidenin en fazla 10 cm üstünde, ideal olarak 5 cm üstünde durmalı. Rutgers floresan için 10-15 cm veriyor. Fazla sıcaklık ve fazla sulama da boy attırır. Kış güneşinin ne kadar kısa olduğu kışın ne ekilir yazısında; lamba süresi bitki lambası günde kaç saat yakılır yazısında, ürünler LED bitki yetiştirme lambaları koleksiyonunda.
Şubatta Açık Bahçeye Ne Ekilir?
Kıyıda şubat, ilkbahar ekiminin başladığı aydır. Katalogdaki iki marulun künyesi ekimi şubat-nisana, Matador ıspanağınki şubat-marta, yaprak bezelyeninki şubat-nisana koyuyor. Antalya İl Müdürlüğü'nün notlarında ilkbahar marulunun tohumu ocak-şubatta ekiliyor, fidesi mart-nisanda dikiliyor. Adana takviminde şubat, marul fidelerinin tarlaya şaşırtıldığı ay.
Soğanda Bakanlığın soğan-sarımsak kitapçığı orta ve uzun gün çeşitlerinde tohum ekimini ocak-mart arasına koyuyor. MEB'in bakla-bezelye modülüne göre İç Anadolu ve geçit bölgelerinde bezelye kış sonu ve erken ilkbaharda ekiliyor. Patates ise Akdeniz'de şubatta dikilmiyor; Adana'da dikim 15 Aralık-15 Ocak arasında bitiyor ve şubat boğaz doldurma ayı.
Şubat Ekiminde Sık Yapılan Hatalar
- Çökerten. Minnesota Üniversitesi kullanılmış kapların %10'luk çamaşır suyunda 30 dakika bekletilmesini, bahçe toprağı yerine yeni harç kullanılmasını öneriyor.
- Soğuk suyla sulamak. Aynı kaynak 20-25 °C'lik su öneriyor.
- Biber ve patlıcanı domatesle aynı gün ekmek.
- Fideyi ışıksız pencere önünde bırakmak.
- Fideyi alıştırmadan dışarı çıkarmak. Utah State Üniversitesi dikimden 7-10 gün önce alıştırmaya başlamayı öneriyor.
Şubat Ayında Ne Ekilir? Sık Sorulan Sorular
Şubatta domates ekilir mi?
Fide için evet, açık bahçeye hayır. Domates künyeleri fide ekimini şubat-mart, açığa dikimi nisan-mayıs olarak veriyor. Ankara İl Müdürlüğü dikim için toprak ve hava sıcaklığının 12-15 °C'yi bulmasını bekliyor.
Biber tohumu neden çimlenmiyor?
En sık neden sıcaklık. MEB biber için toprağın 15 °C'nin üstünde olması gerektiğini yazıyor; künyedeki aralık 24-28 °C.
Şubatta balkonda ne ekilir?
Kıyı illerinde marul ve ıspanak. Fide için viyoller balkona değil, ılık bir odaya konur.
Fide hangi kapta yetiştirilir?
Göz hacmi fidenin kaç hafta kapta kalacağına göre seçilir; ayrıntı viyol seçimi yazısında, ürünler viyol ve fide saksıları koleksiyonunda.
Şubat Ekimi İçin Tohumlar
Fide tohumları şubat ayında ekilecek tohumlar koleksiyonunda; sekizi birlikte şubat ayı sebze tohumu setinde. Tek tek: sırık domates, kandil dolma biber, Aydın siyahı patlıcan. Bir sonraki ay için mart ayında ne ekilir, on iki ayın özeti için aylara göre sebze ekim takvimi yazısına bakın.
0 yorum