Sulama suyunun pH'ını ölçüp 7,5 görmek çoğu kişiye yeterli bir bilgi gibi gelir. Oysa aynı 7,5, bir şehrin suyunda birkaç damla asitle düzelir, başka bir şehrin suyunda ise on katı asidi yutar ve birkaç saat sonra yeniden yükselir.
Farkı yaratan, pH metrenin göremediği bir özelliktir: alkalinite. Blogdaki 96 yazıda musluk suyu 12, yağmur suyu 13 yazıda geçiyor; alkalinite ve bikarbonat kelimelerini de saydık ve ikisi de hiçbir yazıda geçmiyor. Bu yazı o boşluğu dolduruyor.
pH ile Alkalinite Aynı Şey Değil
pH suyun o anki asitliğini gösterir. Alkalinite ise suyun asidi nötralize etme kapasitesidir ve büyük ölçüde içindeki bikarbonattan gelir; bir üniversite yayını bunu açıkça yazıyor: pH ölçümü tek başına alkaliniteyi göstermez.
İkisinin farkı asit eklendiğinde görünür. Az miktarda asit önce bikarbonatla tepkimeye girer ve pH pek değişmez; bikarbonat tükendikten sonra pH hızla düşmeye başlar. Bu yüzden asit ihtiyacını suyun pH'ı değil alkalinitesi belirler.
Alkalinite pH metreyle ölçülmez, titrasyonla ölçülür. Bir su analizi raporunda "toplam alkalinite" ya da "bikarbonat" satırı olarak görünür; kendi suyunuz için bu değeri su idarenizden isteyebilirsiniz.
Hangi Alkalinite Sorun Yaratır?
Bir üniversite yayını sera sulaması için 0 ile 100 ppm CaCO₃ arasını kabul edilebilir, 30 ile 60 ppm arasını en uygun aralık olarak veriyor. Bir başka yayına göre 160 ppm'in üzerindeki alkalinitede pH'ı değiştirmek için belirgin biçimde fazla asit gerekir.
Düşük alkalinite de ayrı bir sorundur. 40 ppm'in altındaki sularda tampon zayıftır ve pH her küçük eklemede oynar; ters ozmoz suyu ve yağmur suyu bu gruptadır.
Saksıda alkalinitenin etkisi yavaş birikir. Bir üniversite yayınına göre sulama suyunun alkalinitesi ortamın pH'ını belirgin biçimde yukarı çeker, suyun kendi pH'ının etkisi ise azdır; sert suyla sulanan asit sever bitkilerde sararma bu yoldan gelir.
Sertlik Nasıl Okunur?
Sertlik sudaki kalsiyum ve magnezyumdur. Alkaliniteyle çoğu zaman birlikte yüksektir, çünkü kireçli bölgelerde su hem kalsiyum hem bikarbonat taşır; ama iki değer ayrı ölçülür ve biri diğerinin yerine geçmez.
Birimler ülkeden ülkeye değişir. Aşağıdaki tablo su raporlarında karşılaşılan birimleri birbirine çeviriyor.
| Birim | mg/L CaCO₃ karşılığı |
|---|---|
| 1 Fransız sertliği (°f) | 10 |
| 1 Alman sertliği (°d) | 17,85 |
| 1 İngiliz sertliği (°e) | 14,25 |
| 1 mmol/L CaCO₃ | 100,1 |
Sertlik tamamen kötü bir şey değildir. Bir üniversite yayını sulama suyunda 40-100 ppm kalsiyum ve 30-50 ppm magnezyum bulunmasını istenen değerler olarak veriyor; yumuşak ya da arıtılmış suda bu elementler takviyeyle verilir.
Su Kaynakları Yan Yana
Her su kaynağı farklı bir başlangıç noktası sunar. Aşağıdaki tablo yaygın kaynakları pH, tuz yükü ve dikkat edilecek nokta açısından karşılaştırıyor.
| Kaynak | pH | Tuz ve mineral | Dikkat edilecek |
|---|---|---|---|
| Şebeke suyu | 6,5-9,5 (yönetmelik aralığı) | İletkenlik üst sınırı 2.500 µS/cm | Bölgeye göre sert ve alkali olabilir |
| Yağmur suyu | Yaklaşık 5,6 | Mineral çok düşük | Tamponsuz, kalsiyum eksik |
| Kuyu suyu | Değişken | Tuz riski yüksek olabilir | Analizsiz kullanılmaz |
| Ters ozmoz suyu | Tamponsuz | Tuzların %95-99'u giderilir | Kalsiyum ve magnezyum takviyesi gerekir |
Tablodaki şebeke suyu satırı bir yönetmelik aralığıdır, tek bir değer değil. İçme suyu yönetmeliği pH'ın 6,5 ile 9,5 arasında kalmasını istiyor; bu geniş aralığın hangi ucunda olduğunuzu ancak kendi ölçümünüz söyler.
Yağmur Suyu Neden Tercih Edilir?
Yağmur suyu hafif asidik ve neredeyse mineralsizdir. Havadaki karbondioksit suda çözünerek zayıf bir asit oluşturur ve toplanan yağmur suyunun doğal pH'ı yaklaşık 5,6'dır.
Bu özellik asit sever bitkiler için avantajdır. Sert suyla sulanan bir yaban mersini ya da ortanca saksısı zamanla kireçlenir; yağmur suyu bu kaymayı durdurur. Asidik toprak yazısı bu bitkilerin toprağını anlatıyor.
Dezavantajı mineral eksikliğidir. Kalsiyum ve magnezyum taşımadığı için uzun süre yalnızca yağmur suyuyla sulanan topraksız ortamlarda bu iki element takviye edilir; bir üniversite yayınına göre pH'ı 4'ün altına inen su fide ve genç bitkiye zarar verebilir.
Kuyu Suyu Neden Analiz İster?
Kuyu suyu bölgeden bölgeye, hatta kuyudan kuyuya değişir. Bir üniversite yayını sığ kuyularda sodyum ve klorür kirlenmesinin sık görüldüğünü, süs bitkileri için sodyumun 50 ppm'in, klorürün 140 ppm'in altında kalmasını öneriyor.
FAO'nun sulama suyu sınıflaması tuzluluğu üç kademeye ayırıyor: EC 0,7 dS/m'nin altında kısıtlama yok, 0,7 ile 3,0 arasında hafif-orta kısıtlama var, 3,0'ın üzerinde kısıtlama şiddetli. Aynı sınıflama sulama suyu için normal pH aralığını 6,5-8,4 olarak veriyor.
Bu yüzden kuyu suyu kullanılmadan önce en az EC'si ölçülür. Değer yüksekse su ya seyreltilir ya da tuza dayanıklı bitkilerde kullanılır; ölçüm yöntemi EC ve ppm yazısında.
Kendi Suyunuzu Nasıl Tanırsınız?
İki ölçüm başlangıç için yeterlidir: pH ve EC. İkisi de cep tipi cihazlarla birkaç dakikada okunur; alkalinite ise ayrıca öğrenilir ve bu üç değer birlikte suyun karakterini ortaya koyar.
Ölçüm birkaç kez tekrarlanır. Şebeke suyunun değerleri mevsime ve kaynağa göre değişebilir; farklı günlerde alınan iki üç ölçüm tek bir ölçümden daha güvenilir bir ortalama verir. Kuyu suyunda ise değer yağışlı ve kurak dönem arasında belirgin biçimde oynar.
Sonuçlar bir yere yazılır. Su kaynağı değiştiğinde, taşınıldığında ya da yeni bir kuyuya geçildiğinde bu kayıt yeni suyun eskisinden ne kadar farklı olduğunu gösterir ve pH ayarında başlangıç dozunu belirler.
Sert Suyla Nasıl Çalışılır?
Üç yol var ve seçim bitkiye göre yapılır. Kireci seven ya da tolere eden türler sert suyla sorunsuz sulanır; asit sever türlerde su asitlenir ya da yağmur suyuna geçilir; topraksız sistemlerde ise su ya arıtılır ya da alkalinitesi asitle nötralize edilir.
Asitle nötralize etme sera uygulamasıdır. Asit gübreden önce suya verilir, ardından gübre eklenir ve çözelti yeniden ölçülür; pH düşürücü ve yükseltici yazısı asit seçimini ve güvenliği anlatıyor. pH ve EC ayarlayıcılar koleksiyonunda asit türüne göre seçenekler var.
Saksı yüzeyindeki beyaz kabuk sert suyun görünür izidir. Buharlaşan suyun bıraktığı mineraller yüzeyde birikir; kabuk kazınır, ara ara bol suyla yıkama sulaması yapılır.
Yaygın Hatalar
- Suyun pH'ına bakıp asit dozunu tahmin etmek. Dozu alkalinite belirler.
- Ters ozmoz suyuna takviyesiz besin vermek. Kalsiyum ve magnezyum eksik kalır.
- Kuyu suyunu analizsiz kullanmak. Tuz yükü bilinmeden bitkiye verilir.
- Asit sever bitkiyi yıllarca sert suyla sulamak. Toprak zamanla kireçlenir.
- Sertlik ile alkaliniteyi aynı sanmak. İkisi ayrı ölçülür.
- Yağmur suyunu uzun süre bekletmek. Açık kapta bekleyen su kirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Musluk suyunu bekletmek pH'ı düşürür mü?
Bekletmek klorun bir kısmının uçmasını sağlar, ama suyun alkalinitesini değiştirmez. Asit ihtiyacı bekletmekle azalmaz.
Arıtma cihazından çıkan su bitkiye verilir mi?
Verilir, ama tamponsuz ve mineralsizdir. Topraksız ortamda kalsiyum ve magnezyum takviyesi gerekir; ters ozmoz suyunda kalsiyum ve magnezyum yazısı dozları veriyor.
Sert su çiçeklere zarar verir mi?
Bitkiye göre değişir. Kireci tolere eden türlerde sorun çıkmaz; asit sever türlerde zamanla demir alımı zorlaşır ve genç yapraklar damar aralarından sararır.
Suyumun alkalinitesini nasıl öğrenirim?
Su idarenizin analiz raporundan ya da bir laboratuvardan. Akvaryum ve havuz için satılan alkalinite test kitleri de kaba bir fikir verir; pH metre bu değeri ölçmez.
Bu Yazı Size Uygun Değilse
pH ve EC'nin bitki için ne anlama geldiğini baştan okumak isterseniz pH ve EC nedir yazısı temel çerçeveyi kuruyor. Toprağınızın pH'ını ölçmek istiyorsanız toprak pH'ı nasıl ölçülür yazısına bakın.
Takviye için kalsiyum ile magnezyum ürünleri, ölçüm için pH, EC ve TDS ölçüm cihazları koleksiyonu duruyor.
0 yorum