Saksıda Sebze Toprağı Nasıl Olmalı? Domates Boy Atıyor, Meyve Yok

Balkonda domates yetiştirenlerin çoğu aynı yerde takılır: bitki boy atıyor, yaprak veriyor, ama meyve ya hiç tutmuyor ya da küçük kalıyor. Sebep tohum ya da güneş değil, hacimdir. Saksı tarımında bitki bahçedeki gibi kökünü yayamaz; ihtiyacı olan her şeyi 20-40 litrelik sınırlı bir hacimden almak zorundadır.

Bu yüzden saksı sebzesinde toprak, bahçe toprağından hem daha besleyici hem daha geçirgen olmalıdır. Bahçeden alınan toprak saksıda sıkışır, çamurlaşır ve iki ayda tükenir.

Saksıda sebze toprağı nasıl olmalı?

Saksı sebze toprağı %40 sphagnum torf, %20 ince perlit (0,5-2 mm), %15 açılmış cocopeat, %15 fermente solucan gübresi ve %10 leonardit oranında, fide döneminden hasada tek karışımla yürünebilen bir harç olmalıdır. Saksıda sebze yetiştirme toprağı (20 litre) domates, biber, salatalık, patlıcan, kabak ve marul için hazırlanmıştır.

Neden ince perlit?

Bu karışımda kalın değil ince perlit tercih edildi. Sebze fide döneminde kök henüz zayıftır; kalın taneli malzeme fazla boşluk bırakır ve genç kök o boşluğu köprüleyemez. İnce perlit aynı drenajı türdeş bir dokuyla verir; böylece tohum ekiminden hasada ayrı çimlendirme harcına gerek kalmaz. Kalibre farkı tarım perliti yazısında; sebzeye göre oranlar domates-biber perlit yazısında.

Sebze başına kaç litre?

Meyve tutumunun asıl belirleyicisi hacimdir. Aşağıdaki değerlerin altına inildiğinde bitki yaşar ama meyve küçük kalır.

Domates ve biber gibi derin köklü türlerde saksı derinliği en az 30 cm olmalıdır; sırık domateste 40 cm. Hacim hesabının mantığı litre hesabı yazısında; kasa ve yetiştirme torbası seçenekleri bahçe yatağı koleksiyonunda.

Dikim ve drenaj

1. Altı delikli kasa, saksı veya yetiştirme torbası; açık renk yazın kökü serin tutar.
2. Tabana 2-3 cm drenaj: 30 cm kaplarda 4-8 mm lav taşı, 40 cm ve üzeri derin domates kaplarında 8-16 mm kırmızı lav taşı.
3. Harç doldurulur; fide kök topundan 2-3 cm derine dikilir (domates gövdeden kök salar, daha derin dikilebilir).
4. Bol sulanır; ilk iki hafta gübre verilmez, karışımdaki besin yeter.
5. Domates ve salatalığa dikimde destek çubuğu takılır; sonradan takmak kökü yaralar.

Lav taşı tane boyu kuralı: küçük-orta kapta 4-8 mm, 40 cm ve üzeri derin kapta 8-16 mm.

Meyve döneminde sulama ve besleme

Meyve döneminde düzensiz sulama çatlamaya yol açar: kuruyan harç birden ıslatıldığında domates ve biber içten şişer, kabuk çatlar. Yazın sabah düzenli sulama, gerekiyorsa akşam ikinci bir sulama. Torf oranının %40 tutulması bu tamponu sağlar.

Karışımdaki %15 solucan gübresi ilk 4-6 haftayı karşılar; çiçeklenmeden itibaren haftada bir sıvı besleme gerekir. Saksıda besin bahçeden çok daha hızlı tükenir ve sulamayla yıkanır.

• Sıvı solucan gübresi (1 litre) — yenilen bitkide organik temel besleme; sebze köşesi için litrelik boy ekonomiktir.
• Deniz yosunu — çiçek ve meyve tutumunda; potasyum ve büyüme düzenleyicileri çiçek dökümünü azaltır.
• Katı solucan gübresi — sezon ortasında yüzeye 1-2 cm serilir; ikinci yarıyı taşır.

Domateste meyve dibinin kararması (çiçek burnu çürüklüğü) hastalık değil, düzensiz sulamanın kalsiyum alımını bozmasıdır; çözümü sulama düzenidir. Yaprak biti ve beyaz sinek için yenilen bitkide neem yağı, külleme için Florist Guard.

Her sezon yeni harç

Sebze harcı her üretim sezonu başında yenilenir. Bir sezon domates taşıyan harç besince tükenmiş, sıkışmış ve hastalık etmeni biriktirmiştir; aynı harçta ikinci yıl domates, ilk yılın yarısını verir. Eski harç atılmaz: bahçe yatağına, çiçek saksılarına veya komposta gider. Sonbaharda boşalan kasalara kışlık yeşillik (marul, roka, ıspanak) ekilebilir; takvim ekim ayında ne ekilir yazısında.

Işık: günde 6-8 saat güneş

Meyve veren sebzeler (domates, biber, patlıcan, salatalık, kabak) günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ister; güney ve batı balkonu doğru yerdir, doğu balkonunda verim yarıya iner, kuzey balkonunda yalnızca yapraklı sebze ve ot yetişir. Yapraklı sebzeler (marul, roka, ıspanak) 4-5 saatle yetinir ve yaz sıcağında öğle gölgesini tercih eder; kuzey balkonu onlar için yanlış değil, doğru yerdir.

Balkonda güneş açısı mevsimle değişir: yazın dik gelen güneş korkuluk gölgesinde kalan alt kasaları karanlıkta bırakır. Kasaların ayak veya tabla üstüne alınması, açık renk duvar ve yansıtıcı yüzey ışığı artırır. Sıcak dalgasında (35 °C üstü) domates ve biber çiçek döker; öğle saatlerinde tente veya gölge tülü meyve tutumunu korur, akşam ikinci sulama harcı serinletir.

Domateste destek, koltuk alma ve tepe kesimi

Saksı domatesinde meyveyi belirleyen ikinci şey hacimden sonra sürgün kontrolüdür: sırık domateste yaprak koltuğundan çıkan yan sürgünler (koltuklar) 5-7 cm'yi geçmeden haftada bir elle koparılır; koparılmayan koltuklar bitkiyi çalıya çevirir ve sınırlı hacimdeki besini meyve yerine yaprağa gönderir. Bodur ve kokteyl çeşitlerde koltuk alınmaz; onlar kendi formunda kalır.

• Destek: dikimde 1,5-2 metrelik çubuk veya spiral; gövde her 20-30 cm'de yumuşak iple bağlanır, sıkılmaz.
• Tepe kesimi: ağustos ortasında, 5-6 salkım tutmuş sırık domatesin tepesi son salkımın iki yaprak üstünden kesilir; kalan enerji mevcut meyveyi olgunlaştırır.
• Alt yaprak: ilk salkımın altındaki yapraklar meyve büyürken alınır; hava dolaşımı artar, mantar azalır.
• Salatalık ve kabak: salatalık file veya ipe tırmandırılır, kabak yayılır; ikisinde de dişi çiçek (dibi şişkin) kapalı balkonda elle tozlanır.
• Biber ve patlıcan: ilk çatal çiçeği koparılırsa bitki dallanır; ağır meyveli dallar bağlanır.

Balkon sebzesi yıllık takvimi

Tohum ve fide seçenekleri sebze tohumu koleksiyonunda; aylık ayrıntı aylara göre ekim takviminde.

Yaygın hatalar

• Bahçe toprağıyla doldurmak. Sıkışır, çamurlaşır, iki ayda tükenir.
• Küçük saksı. 10 litrede sırık domates yaşar, meyve vermez.
• Aynı kasaya üç domates. Hacim bölünür; hepsi küçük kalır.
• Meyve döneminde düzensiz su. Çatlak ve çiçek burnu çürüklüğü.
• Çiçeklenmeden sonra beslemeyi unutmak. Saksıda besin haftada bir gider.
• İkinci yıl aynı harç. Verim yarıya iner.

Bu ürün size uygun değilse

Birkaç saksı biber ve marul için 10 litrelik sebze toprağı yeterlidir; büyük balkon, kasa dizisi veya sera için 50 litrelik sebze ve fide toprağı çok daha ekonomiktir. Sebzeyi bahçe yatağına dikiyorsanız saksı harcı değil, mevcut toprağa karıştırılan bahçe toprağı güçlendirici karışım gerekir; hesabı bahçe yatağı yazısında. Çilek farklı bir denge ister: saksıda çilek yazısı. Tüm liste bitkiye özel toprak rehberinde.

Sık sorulan sorular

Saksıda domates ne sıklıkla sulanır?

Yazın her sabah, sıcak dalgasında akşam ikinci kez; ilkbahar ve sonbaharda gün aşırı. Düzen miktardan önemlidir.

Tohumu doğrudan bu toprağa ekebilir miyim?

Evet; ince perlit ve ince doku doğrudan ekime uygundur. Viyolde toplu fide üretimi için ise besinsiz tohum çimlendirme toprağı daha doğrudur.

Domates neden çiçek döküyor?

35 °C üzeri sıcak, gece 15 °C altı soğuk, düzensiz su veya fazla azot. Deniz yosunu ve düzenli sulama dökümü azaltır; öğle gölgesi sıcak dalgasında yardımcı olur.

Yetiştirme torbası mı, plastik kasa mı?

İkisi de olur. Torba kökü havalandırır ama hızlı kurur; kasa nemi tutar. Hacim ve drenaj deliği asıl ölçüttür.

Eski harcı ne yapayım?

Bahçe yatağına, çiçek saksılarına veya komposta. Üzerine %20 taze solucan gübresi katılırsa yapraklı sebzeler için ikinci sezon kullanılabilir; domates için kullanılmaz.

20 litre kaç bitkiye yeter?

Bir biber veya bodur domates; dört-altı marul; sırık domates için tek bitkiye iki paket gerekir.

Balkonda domates için hangi çeşit?

Alan darsa bodur ve kokteyl (cherry) çeşitler: 15-20 litrede yetişir, destek az ister, sıcağa daha dayanıklıdır ve çiçek dökümü azdır. Sırık çeşitler daha iri meyve verir ama bitki başına 30-40 litre ve düzenli koltuk alma gerektirir. İlk yıl kokteyl çeşitle başlamak en güvenli yoldur.