Yapraktan gübreleme nasıl yapılır? Gübre suda seyreltilir ve serin saatte, sabah erken ya da akşam, yaprağa ince damlalarla püskürtülür. En çok mikro besin eksikliğinde işe yarar. Connecticut Üniversitesi yaprak beslemenin topraktaki besinin yerini tutmadığını, onu tamamladığını yazıyor.
Bu yazı için ABD'den üç üniversitenin rehberlerini, RHS'yi, Uluslararası Gübre Birliğinin (IFA) yaprak gübrelemesi üzerine 2013 tarihli kitabını, Ankara Üniversitesinin süs bitkisi ders notunu ve Bakanlığın fındık araştırma kurumunun 2013 tarihli gübreleme yayınını karşılaştırdık. Konsantrasyon konusunda kaynaklar tek bir sayıda buluşmuyor; aşağıda bunu açıkça gösteriyoruz.
Yapraktan Gübreleme Ne Zaman İşe Yarar?
IFA'nın 2013 tarihli kitabı 3 durum sayıyor. Toprak koşulları besin alımını kısıtladığında, topraktan büyük kayıp beklendiğinde ve bitkinin gelişim dönemi besinin kritik organlara taşınmasını sınırladığında yaprak uygulaması anlam kazanıyor; Türkiye'deki kireçli topraklar ilk durumun bizdeki karşılığı.
Bakanlığın fındık araştırma kurumunun yayını öteki tarafı hatırlatıyor: bitkiler ihtiyaç duydukları besinin büyük bölümünü kökle alır. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisinde 2022'de yayımlanan bir çalışmada soyaya yapraktan verilen çinko ve demir yaprak yeşilliğini ve yaprak alanını artırdı. Yazarlar kireçli topraklarda mikro besinlerin yaprak gübrelemesiyle karşılanabileceği sonucuna vardı. Colorado Eyalet Üniversitesi daha temkinli: sprey yaprağı yeşillendiriyor ama verimi her zaman geri getirmiyor, bu yüzden üniversite onu bir kurtarma önlemi olarak görüyor. Kitabın kendisi de bir uyarı yapıyor: yaprak spreylerine bitkinin tepkisi değişken ve ilkelerin çoğu hâlâ tam anlaşılmış değil.
Hangi Besin Yapraktan Verilir?
Mikro besinler. Missouri Üniversitesi mikro besinleri yapraktan vermenin makro besinlere göre çok daha etkili olduğunu yazıyor. Connecticut Üniversitesine göre azotla fosfor gibi çok miktarda gereken besinleri, kalsiyumla bor gibi bitki içinde hareket etmeyenleri de yalnız yaprak yoluyla karşılamaya çalışmak pratik bir yol sayılmaz.
Demir en çok sorulan örnek. Colorado Eyalet Üniversitesine göre ağaç ve çalılarda demir spreyi yaprağı günler içinde yeşillendirir, ama etkisi yer yer kalır ve geçicidir; sezonda birkaç uygulama gerekir. Topraktan verilen şelatın etkisi bir sezondan kısa ile iki yıl arasında sürüyor ve aynı kaynak önemli bir sınır da veriyor: yaprağı yeşillendiren konsantrasyon ile yakan konsantrasyon birbirine yakın. Doz bu yüzden önemli. Demirin hangi şelatla, topraktan mı yapraktan mı verileceği demir şelat nasıl kullanılır yazısında, sararmanın demirden mi magnezyumdan mı geldiği damar arası sararma yazısında.
Yaprak Gübresi Hangi Konsantrasyonda Hazırlanır?
IFA'nın 2013 tarihli kitabı en uygun konsantrasyon için önerilerin henüz bulunmadığını yazıyor ve doğru oranın besinin türüne, bitkiye, yaşına, beslenme durumuna, havaya göre seçilmesi gerektiğini ekliyor. Elimizdeki tek somut doz tarla bitkileri için; öteki kaynaklar ilke veriyor:
| Kaynak | Öneri | Not |
|---|---|---|
| Colorado Eyalet Üniversitesi | Çinko için yüzde 0,5 çinko sülfat; demir için yüzde 2 demir sülfat | Tarla bitkileri; şelatlar daha düşük dozda |
| Missouri Üniversitesi | Seyrek ve güçlü yerine sık ve zayıf uygulama | Damla oluşturacak kadar püskürtülmez |
| Ankara Üniversitesi ders notu | Konsantrasyon yaprak zararına göre ayarlanır | Süs bitkilerinde ek gübreleme ya da eksiklik giderme için |
Bu yüzden ev bitkisinde dayanak ürünün etiketidir. Katalogdan iki örnek: sıvı hümik ve fulvik asit ürününün sayfası yapraktan uygulamada 1 litre suya 3-5 ml, sulamada 5-10 ml diyor. Deniz yosunu konsantresi 1 litre suya 1 gram ve 15-20 günde bir uygulama öneriyor. Sulama dozunun yaprak dozundan yüksek olmasının sebebi yaprak yüzeyinin yüksek derişimde yanması.
Ne Zaman ve Nasıl Püskürtülür?
Missouri Üniversitesi hava görece serinken, yaklaşık 22 °C'de, sabah erken ya da akşam geç uygulamayı öneriyor. Kaynakların hepsi aynı yöne bakıyor, yalnız ifadeleri farklı:
| Kaynak | Zaman | Ek not |
|---|---|---|
| Connecticut Üniversitesi | Serin sabah ya da akşam | Galon suya 1-2 damla böcek sabunu ya da etiketteki miktarda yayıcı; konsantre azot yaprağı yakar |
| RHS | Bulutlu günler | Genç yapraklara ve yaprak altlarına |
| Fındık araştırma kurumu (Bakanlık) | Serin ve bulutlu günler | - |
| Ankara Üniversitesi ders notu | Güneşin olmadığı saatler | İnce pülverizasyon |
IFA'nın kitabı bir mekanizma veriyor: yüksek bağıl nem yaprak yüzeyini nemli tutuyor ve damlanın kurumasını geciktiriyor, bu da alımı artırıyor. Serin sabah ve akşam saatleri bu açıdan da elverişli. Aynı kitap bir risk de not ediyor: organosilikon yayıcılar besinin yaprağa girişini artırdığı için yanık riskini de yükseltiyor.
Kalsiyumlu ve Magnezyumlu Yaprak Gübresi
Katalogda kalsiyumlu ve magnezyumlu iki yaprak gübresi var: 11-5-19 + 9 CaO ile 10-5-10 + 16 MgO. İkisinde durum farklı. Connecticut Üniversitesi kalsiyumu bitki içinde hareket etmeyen besinler arasında sayıyor ve bu tür besinleri yalnız yapraktan vermeyi pratik bulmuyor. Kalsiyum eksikliğinde bu yüzden kök bölgesine bakmak gerekiyor; bu bizim çıkarımımız.
Saksıda iki besinin hangi yolla verileceği ve birbirini nasıl etkilediği saksıda kalsiyum ve magnezyum yazısında.
Salon Bitkisinde Yapraktan Besleme
Salon bitkisinde yapraktan besleme pratikte hazır spreylerle yapılıyor. Katalogdaki dört salon spreyi çiçekli bitki, yeşil yapraklı bitki, kaktüs ile orkide için ayrı hazırlanmış ve ürün sayfaları haftada bir, yaprağa ya da toprağa püskürtmeyi öneriyor. Sayfalarında NPK oranı yazmadığı için bu spreyleri bilinçli olarak hesaplara katmadık.
Her sıvı besin yaprağa uygun değil. Katalogdaki menekşe sıvı besininin ürün sayfası yapraktan uygulamayı önermiyor. Belirsizlikte ürünün etiketi esas alınır. Spreylerin hepsi yapraktan besleme koleksiyonunda.
Yaprak Gübresi İçin Hangi Pompa?
Birkaç saksı için 0,5-2 litrelik el püskürtücüsü yeter, bahçede 5-10 litrelik basınçlı pompa işi hızlandırır. Ankara Üniversitesinin ders notu pülverizasyon inceliğini, yani damlanın küçüklüğünü dikkat edilecek noktalar arasında sayıyor, Missouri de yaprakta damla toplanmasının yanığı teşvik ettiğini yazıyor. İnce sis veren ayarlanabilir bir meme bu iki uyarıyı karşılar. Katalogda 1 litrelik basınçlı püskürtücüden 16-20 litrelik sırt pompalarına kadar seçenekler ilaçlama pompaları ve püskürtücüler koleksiyonunda.
Yapraktan Gübrelemede Sık Yapılan Hatalar
- Yaprak gübresini kök beslemenin yerine koymak.
- Öğle güneşinde ya da sıcak saatte püskürtmek.
- Yaprakta damla toplanacak kadar çok püskürtmek.
- Sulama dozunu yaprağa da aynen uygulamak.
- Yayıcıyı etiketteki miktardan fazla eklemek.
- Etiketinde yapraktan önerilmeyen ürünü yaprağa sıkmak.
Yapraktan Gübreleme: Sık Sorulan Sorular
Yaprak gübresi ne zaman atılır?
Serin saatte: sabah erken ya da akşam, bulutlu günlerde. Missouri Üniversitesi yaklaşık 22 °C'yi örnek veriyor.
Yaprak gübresi kaç günde bir verilir?
Tek bir aralık yok. Colorado Eyalet Üniversitesi tarla bitkilerinde demir sarılığı sürerse 10 günde bir tekrarı öneriyor; katalogdaki salon spreyleri haftada bir diyor.
NPK gübre yapraktan verilir mi?
Suda çözünür NPK gübreleri yapraktan da verilebiliyor. Connecticut Üniversitesi ise ana besinlerin yaprak yoluyla karşılanmasını pratik bulmuyor; yaprak uygulaması kök beslemeye eklenir. Gram hesabı suda çözünür gübre nasıl kullanılır yazısında, oranlar NPK gübre nedir yazısında.
Yaprak gübresine yayıcı eklemek şart mı?
Colorado Eyalet Üniversitesi tarla uygulamalarında yayıcıyı şart sayıyor, Connecticut ise galon suya 1-2 damla böcek sabunu eklenebileceğini yazıyor. IFA'nın kitabı organosilikon yayıcıların yanık riskini artırdığını yazıyor; miktar etiketi geçmemeli.
Kışın yapraktan gübreleme yapılır mı?
Kaynakların çoğu saksı bitkisinde kışın gübrelemeyi kesmeyi ya da azaltmayı öneriyor; bitki büyümüyorsa yaprak uygulamasının da bir karşılığı olmaz. Ayrıntı kışın saksı bitkisine gübre yazısında.
Yaprak yanarsa ne yapılır?
Uygulama durdurulur ve yanığın gübreden mi tuz birikiminden mi geldiğine bakılır. Belirtiler gübre yanığı yazısında.
Bu Yazı Size Uygun Değilse
Bitkiniz baştan sona zayıf ve sararmışsa önce köke ve harca bakmak gerekir; yaprak spreyi bunu çözmez. Önce besin eksikliği belirtileri yazısındaki teşhis sırasına bakın.
0 yorum