Suda çözünür gübre nasıl kullanılır? Toz gübre tartılıp suda eritilir ve sulama suyuyla verilir. Kaç gram alınacağını azot belirler: Arkansas Üniversitesinin örneğinde 1 litre suya 0,5 gram 20-20-20 koymak 100 ppm azot verir. Ambalajda üretici dozu yazıyorsa önce o uygulanır.
Bu yazı için ABD'den sekiz üniversitenin seyreltme önerilerini, RHS'yi ve Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünün iç mekân gübreleme broşürünü karşılaştırdık. Katalogdaki suda çözünür gübreler için gram tablolarını biz hesapladık.
Ppm Nedir, Gram Nasıl Hesaplanır?
1 ppm, 1 litre suda 1 miligram demektir. Arkansas Üniversitesinin örneği şöyle: 20-20-20 gübrede azot yüzde 20 olduğu için 100 ppm azota ulaşmak üzere litreye 100 ÷ 0,20 = 500 miligram gübre gerekir. Aynı çözeltide fosfor yaklaşık 43 ppm olur. Potasyum hedefleniyorsa hesap değişir: Arkansas'a göre 20-20-20 ile 100 ppm potasyum için litrede 602 miligram gerekir, çünkü potasyum oksit hâlinde yazılmış.
Bu örnekten genel bir kural çıkıyor. Litredeki gram, azot yüzdesi ve 10 çarpılınca ppm azot bulunur: 0,5 × 20 × 10 = 100. Formülü bu hâliyle yazan bir kaynak bulamadık, Arkansas'ın örneğinden biz türettik. Ters yönde hesap da kolay. İstenen ppm, azot yüzdesinin on katına bölünür.
Kaç Gram? Ev Ölçeğinde Tablo
100 ppm azot için 20-20-20'den litreye 0,5 gram, 10 litrelik kovaya 5 gram gerekir. Katalogdaki suda çözünür gübreler için iki konsantrasyonu hesapladık:
| Gübre | 100 ppm N: 1 L | 100 ppm N: 10 L | 150 ppm N: 1 L | 150 ppm N: 10 L |
|---|---|---|---|---|
| 20-20-20 | 0,5 g | 5 g | 0,75 g | 7,5 g |
| 18-18-18 | 0,56 g | 5,6 g | 0,83 g | 8,3 g |
| 31-11-11 | 0,32 g | 3,2 g | 0,48 g | 4,8 g |
| 15-10-31 | 0,67 g | 6,7 g | 1 g | 10 g |
| 10-5-10 | 1 g | 10 g | 1,5 g | 15 g |
| 11-5-19 | 0,91 g | 9,1 g | 1,36 g | 13,6 g |
Yarım gramı evde tartmak zor. Bu yüzden çözeltiyi kovada hazırlamak daha pratik: 5 gram 20-20-20 ile 10 litre çözelti 100 ppm azot verir ve 5 gram mutfak terazisinde ölçülebilir. Gramı kaşığa bilinçli olarak çevirmedik, çünkü bir çay kaşığının kaç gram geldiği gübrenin tane yapısına göre değişiyor ve bunu veren bir kaynak bulamadık. Connecticut Üniversitesi hacimle çalışanlar için bir ölçü veriyor: aylık beslemede yaklaşık 1 litre suya 1 çay kaşığı, iki haftada bir yarım, haftada bir çeyrek çay kaşığı. Ambalajda üreticinin kendi dozu yazıyorsa o esas alınır; bu tablo yalnız hesap.
Hangi Konsantrasyon Kullanılır?
Massachusetts Üniversitesi süs bitkisi üretiminde her sulamada 150-250 ppm azot öneriyor, Florida Üniversitesi 150 ppm. Bunlar sera üretimi için verilen değerler. Ev bitkisi için kaynaklar ppm vermiyor, etiket dozunu seyreltmeyi öneriyor:
| Kaynak | Öneri |
|---|---|
| Clemson Üniversitesi | Etiket dozu 2-3 ayda bir ya da etiketin yaklaşık onda biri her sulamada |
| RHS | Ayda 1-2 kez ya da dozun dörtte biri her sulamada |
| Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi | Haftada bir yarım doz ya da iki haftada bir tam doz |
| Iowa Eyalet Üniversitesi | Genel amaçlı gübrede etiketin yarısı ya da dörtte biri |
| Alata (Türkiye) | 1 litre suya 1-4 gram kompoze gübre |
Alata'nın aralığı geniş. 15-15-15 ile hesapladığımızda 1 gram 150 ppm, 4 gram 600 ppm azot ediyor; üst uç Massachusetts'in sera önerisinin iki katından fazla. Biz bu yüzden aralığın alt ucunu daha güvenli buluyoruz.
Salon Bitkisi İçin 3:1:2 Neden Öneriliyor?
Florida Üniversitesinin yapraklı süs bitkisi önerisi düşük fosforlu bir oran. Üretimde sürekli beslemeyle 150 ppm azot, 50 ppm fosfor pentaoksit ve 100 ppm potasyum oksit öneriyor; oran 3:1:2. 1991 tarihli iç mekân bakım yayını da 3:1:2'yi seçiyor; üniversite bu oranı 1:1:1'e tercih ediyor, çünkü topraksız harçta hem maliyeti hem tuz yükü daha düşük.
Farkı hesapla gördük. 20-20-20 ile 150 ppm azot hazırlandığında çözeltide 150 ppm fosfor pentaoksit de olur, yani Florida'nın önerdiğinin üç katı. Potasyum oksit de 100 yerine 150 ppm'e çıkar. Bu yüzden dengeli gübreyle sürekli besleyenler için dozu aralığın alt ucunda tutmak mantıklı. Aynı 1991 yayını bir uyarı da yapıyor: sulama sırasında yaprağa sıçrayan çözeltide galonda 9 gramdan, yani litrede yaklaşık 2,4 gramdan fazla azot varsa yaprak yanabiliyor. Bu bir yanık eşiği, doz önerisi değil; 150 ppm'in 16 katı.
Katalogda 3:1:2 oranında suda çözünür gübre yok. En yakın seçenek azotu yüksek 31-11-11, ama onun potasyumu düşük.
Sabit Besleme mi, Aralıklı Besleme mi?
İki yol var ve ikisi de kaynaklarda geçiyor. Sabit beslemede her sulamada seyreltik çözelti verilir; Clemson'un onda bir ile RHS'nin dörtte bir önerisi bu yoldur. Aralıklı beslemede daha güçlü çözelti seyrek verilir, arada düz su kullanılır; Kuzey Karolina iki haftada bir tam doz, Connecticut ayda bir diyor.
Connecticut Üniversitesi büyüme döneminde aylık uygulamanın yeterli olduğunu, daha sık ve seyreltik uygulamanın da faydalı olduğunu yazıyor. Aralıklı beslemede çözelti daha güçlü olduğu için kuru harca verilmemeli; RHS kuru toprağa verilen gübrenin kökü yakabileceğini yazıyor. Tuz birikirse ne olacağı gübre yanığı yazısında.
Harç ve Çözelti EC ile Nasıl Kontrol Edilir?
Purdue Üniversitesi ticari serada, süzülen su yöntemiyle ölçülen harç EC'si için az beslenen bitkilerde 1,2-2,4 mS/cm, orta düzeyde beslenenlerde 2,2-3,3 mS/cm hedefliyor ve sulamada suyun yüzde 10-15'inin saksı dibinden süzülmesini, harç pH'ının da 5,6-6,2 arasında kalmasını hedefliyor.
Ppm ile EC arasında genel bir katsayı yok. Massachusetts Üniversitesi bu dönüşümün gübreye özgü olduğunu, üreticinin ppm-EC tablosuna bakılması gerektiğini yazıyor; bizim önerdiğimiz pratik yol: önce sulama suyunun kendi EC'si ölçülür, sonra çözeltininki; aradaki fark gübreden gelir. Ölçüm cihazı ve birimler EC, ppm ve TDS nedir yazısında, suyun kendisi sulama suyu pH ve sertliği yazısında.
Katalogdaki Suda Çözünür Gübreler
Katalogda yedi suda çözünür NPK gübresi var ve hepsi iz element katkılı:
| Oran | Öne çıkan besin |
|---|---|
| 20-20-20 | Dengeli |
| 20-20-20, şelatlı iz element | Dengeli; demir DTPA, bakır-mangan-çinko EDTA şelatı |
| 18-18-18 | Dengeli |
| 31-11-11 | Azot |
| 15-10-31 | Potasyum |
| 10-5-10 + 16 MgO | Magnezyum, kükürt |
| 11-5-19 + 9 CaO | Kalsiyum, potasyum |
Hepsi aynı zamanda yapraktan uygulanabiliyor; yapraktan vermenin sınırları yapraktan gübreleme yazısında. Oranların ne anlattığı NPK gübre nedir yazısında. 20-20-20 ve 18-18-18 yapraktan besleme koleksiyonunda.
Suda Çözünür Gübrede Sık Yapılan Hatalar
- Gramı göz kararı ya da kaşıkla alıp her seferinde farklı konsantrasyon hazırlamak.
- Sera için verilen ppm değerlerini salon bitkisine aynen uygulamak.
- Güçlü çözeltiyi kuru harca dökmek.
- Kalsiyumlu gübreyi başka gübrelerle aynı derişik kapta karıştırmak; hangi ikilinin sorun çıkardığı kalsiyum nitrat ve magnezyum sülfat yazısında.
- Kışın da yaz dozuyla devam etmek.
Suda Çözünür Gübre: Sık Sorulan Sorular
20-20-20 gübre kaç gram kullanılır?
100 ppm azot için litreye 0,5 gram, 150 ppm için 0,75 gram. Ambalajdaki üretici dozu varsa o geçerli.
Suda çözünür gübre her sulamada verilir mi?
Seyreltik verilirse evet. Clemson etiket dozunun onda birini, RHS dörtte birini her sulamada öneriyor.
Kışın da verilir mi?
Kaynakların çoğu kışın gübreyi kesmeyi ya da azaltmayı öneriyor. Ayrıntı kışın saksı bitkisine gübre yazısında.
Suda çözünür gübre damla sulamada kullanılır mı?
Kullanılır. Katalogdaki 18-18-18 gübrenin ürün sayfası yapraktan uygulamanın yanında sulama sistemiyle (fertigasyon) vermeyi de anlatıyor. Konsantrasyon hesabı aynı; değişen, çözeltinin sisteme hangi oranda katıldığı.
Ppm mi, EC mi daha güvenilir?
Biri hesap, öteki ölçüm. Ppm tartıdan hesaplanır, EC çözeltide ölçülür; Massachusetts Üniversitesi ölçülen EC'yi üreticinin ppm-EC tablosuyla karşılaştırarak hazırlanan çözeltiyi doğrulamayı öneriyor.
Hazırlanan çözelti saklanır mı?
Saklama süresini veren bir kaynak bulamadık. O gün kullanılacak kadar hazırlamak en sade yol.
Bu Yazı Size Uygun Değilse
Her sulamada tartı yapmak istemiyorsanız kaplı kontrollü salınımlı gübre besini aylara yayar; seçenekler NPK ve yavaş salınımlı gübreler koleksiyonunda, ancak stoktaki ambalajları 25 kilogramlık. Organik bir sıvı arıyorsanız sıvı solucan gübresi başka bir yol.
0 yorum